Soru:
Tanzimat'ın 2. Dönem romanı, 1. Döneme göre teknik bakımdan daha gelişmiştir. Aşağıdaki parça, hangi 2. Dönem yazarına ve onun hangi edebi akım doğrultusunda yazdığı esere ait olabilir?
"...Yoksul bir ailenin kızı olan Dilber, henüz çocuk yaşta esircilere satılmış, Mısırlı bir ailenin yanına cariye olarak verilmişti. Evin hanımının zalimce davranışları, onun hayatını cehenneme çeviriyordu. Yazar, kahramanın yaşadığı acıları ve toplumdaki kölelik düzenini, olduğu gibi, bir bilim insanı gözüyle anlatmaya çaba göstermişti."
- A) Nabizade Nazım - Realizm - Zehra
- B) Samipaşazade Sezai - Realizm - Sergüzeşt
- C) Recaizade Mahmut Ekrem - Romantizm - Araba Sevdası
- D) Abdülhak Hamit Tarhan - Romantizm - Macera-yı Aşk
- E) Ahmet Mithat Efendi - Romantizm - Felatun Bey'le Rakım Efendi
Çözüm:
💡 Parçada anahtar kelimelere dikkat etmeliyiz: "cariye", "esir", "Mısır", "zalimce davranışlar", "kölelik düzeni", "olduğu gibi anlatmak", "bir bilim insanı gözüyle". Bu ifadeler bizi realizm ve hatta natüralizm akımlarına yönlendirir.
- ➡️ A) Nabizade Nazım'ın Zehra romanı da realist bir eserdir, ancak konusu bir paşa kızının kıskançlık dramasıdır. Parçada anlatılan "cariye Dilber" karakteri değildir.
- ➡️ B) Samipaşazade Sezai'nin Sergüzeşt romanının başkahramanı, esir olarak satılan bir kız olan "Dilber"dir. Romanda Dilber, Mısır'a götürülür. Yazar, kölelik sistemini realist bir bakış açısıyla eleştirir. "Olduğu gibi anlatmak" realizmin, "bilim insanı gözüyle" ise natüralizmin ipucudur. Bu, parçayla birebir örtüşür.
- ➡️ C) Recaizade'nin Araba Sevdası ilk realist romanımız kabul edilse de konusu "cariyelik" değil, "alafranga züppe" tipidir (Bihruz Bey).
- ➡️ D) Abdülhak Hamit'in tiyatroları romantik özellikler taşır ve parçadaki anlatıma uymaz.
- ➡️ E) Ahmet Mithat Efendi, 1. Dönem sanatçısıdır ve eserlerinde romantizm ağır basar.
✅ Parçada anlatılan eser, Samipaşazade Sezai'nin Sergüzeşt romanıdır ve yazar bu eseri realizm akımı doğrultusunda yazmıştır. Doğru cevap B'dir.
