Sevgili öğrenciler, bu soruda Anadolu Selçuklu Devleti'nin yönetim yapısını ve önemli kurumlarını anlamamız isteniyor. Devlet yönetiminde hükümdara yardımcı olan ve devlet işlerinin görüşüldüğü ana kurulun hangisi olduğunu bulmak için seçenekleri tek tek inceleyelim.
- Divan-ı Saltanat (Büyük Divan): Anadolu Selçuklu Devleti'nde devletin en önemli işlerinin görüşüldüğü, siyasi, idari, mali ve askeri kararların alındığı merkezi yönetim organıdır. Hükümdarın başkanlığında veya onun adına vezirin başkanlığında toplanır ve devleti ilgilendiren tüm önemli meseleler burada ele alınırdı. Bu divan, hükümdara danışmanlık yapar ve devletin genel işleyişini düzenlerdi. Soruda belirtilen "devlet işlerinin görüşüldüğü ve hükümdara yardımcı olan kurul" tanımına tam olarak uymaktadır.
- Divan-ı Arz: Bu divan, daha çok askeri işlerden sorumluydu. Ordunun ihtiyaçları, askerlerin maaşları, terfileri ve kayıtları gibi konularla ilgilenirdi. Yani devletin genel işlerinden ziyade, askeri alana odaklanmış bir kurumdu.
- Divan-ı İstifa: Devletin mali işlerinden, yani gelir ve giderlerinden sorumlu olan divandı. Bütçe, vergiler ve hazine yönetimi gibi konular bu divanın görev alanına girerdi. Başında müstevfi adı verilen görevli bulunurdu.
- Divan-ı İnşa (Divan-ı Tuğra): Devletin yazışma işlerinden, iç ve dış mektupların hazırlanmasından, fermanların yazılmasından ve resmi belgelerin düzenlenmesinden sorumlu olan divandı. Başında tuğrai veya münşi bulunurdu.
Yukarıdaki açıklamalara baktığımızda, devletin genel işlerinin görüşüldüğü ve hükümdara yardımcı olan ana kurulun Divan-ı Saltanat olduğu açıkça görülmektedir. Diğer divanlar ise belirli uzmanlık alanlarına sahip alt kurullardır.
Cevap A seçeneğidir.
