Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için öncelikle temel nicelikler ve türetilmiş nicelikler arasındaki farkı çok iyi anlamamız gerekiyor. Fizikteki tüm büyüklükler bu iki ana kategoriye ayrılır.
- Temel Nicelikler Nedir?
Temel nicelikler, başka hiçbir nicelikten türetilemeyen, kendi başlarına tanımlanmış ve uluslararası kabul görmüş yedi ana büyüklüktür. Bunlar, diğer tüm fiziksel niceliklerin temelini oluşturur. SI birim sistemine göre bu yedi temel nicelik şunlardır:
- Uzunluk (birimi: metre, $m$)
- Kütle (birimi: kilogram, $kg$)
- Zaman (birimi: saniye, $s$)
- Elektrik akımı (birimi: Amper, $A$)
- Sıcaklık (birimi: Kelvin, $K$)
- Madde miktarı (birimi: mol, $mol$)
- Işık şiddeti (birimi: candela, $cd$)
- Türetilmiş Nicelikler Nedir?
Türetilmiş nicelikler ise, temel nicelikler kullanılarak matematiksel işlemlerle (çarpma, bölme vb.) elde edilen büyüklüklerdir. Örneğin, hız (uzunluk/zaman), kuvvet (kütle x ivme) gibi nicelikler türetilmiştir.
- Şimdi soruda verilen büyüklükleri tek tek inceleyelim ve hangilerinin temel nicelik olduğunu belirleyelim:
- 1. Elektrik akımı: Yukarıda da belirttiğimiz gibi, elektrik akımı (Amper birimiyle ölçülür) temel bir niceliktir.
- 2. Manyetik alan: Manyetik alan (Tesla birimiyle ölçülür) temel niceliklerden türetilmiş bir niceliktir. Örneğin, kuvvet, akım ve uzunluk gibi temel niceliklerle ilişkilidir. Dolayısıyla temel nicelik değildir.
- 3. Madde miktarı: Madde miktarı (mol birimiyle ölçülür) temel bir niceliktir.
- 4. İvme: İvme (metre/saniye kare, $m/s^2$ birimiyle ölçülür) hızdaki değişimin zamana oranıdır. Hız ise uzunluk ve zaman temel niceliklerinden türetilmiştir. Dolayısıyla ivme de temel nicelik değildir.
- Bu durumda, verilen büyüklüklerden temel nicelik olanlar Elektrik akımı (1) ve Madde miktarı (3)'tür.
Seçeneklere baktığımızda, 1 ve 3'ü içeren seçenek B'dir.
Cevap B seçeneğidir.
