Net iyon denklemi nasıl yazılır Test 1

NH₄Cl(aq) + AgNO₃(aq) → AgCl(s) + NH₄NO₃(aq) tepkimesinde izleyici iyonlar hangi seçenekte doğru verilmiştir?

A) NH₄⁺ ve NO₃⁻
B) Ag⁺ ve Cl⁻
C) NH₄⁺ ve Cl⁻
D) Ag⁺ ve NO₃⁻

Merhaba sevgili öğrenciler!

Kimyasal tepkimelerde "izleyici iyonlar" kavramını anlamak, tepkimenin özünü kavramak için çok önemlidir. Gelin, bu soruyu adım adım çözerek izleyici iyonların ne olduğunu ve nasıl bulunduğunu öğrenelim.

• Adım 1: Tepkimeyi ve İyonları Tanımlayalım

  Bize verilen tepkime şudur:

  $NH₄Cl(aq) + AgNO₃(aq) → AgCl(s) + NH₄NO₃(aq)$

  Burada parantez içindeki "(aq)" ifadesi, maddenin suda çözünmüş halde, yani iyonlarına ayrılmış halde bulunduğunu gösterir. "(s)" ifadesi ise katı halde olduğunu, yani suda çözünmediğini ve iyonlarına ayrılmadığını belirtir.

• Adım 2: Tam İyonik Denklemi Yazalım

  Suda çözünmüş (aq) haldeki bileşikleri iyonlarına ayıralım. Katı (s) haldeki bileşikler iyonlarına ayrılmaz.

  • $NH₄Cl(aq)$ iyonlarına ayrılır: $NH₄⁺(aq) + Cl⁻(aq)$
  • $AgNO₃(aq)$ iyonlarına ayrılır: $Ag⁺(aq) + NO₃⁻(aq)$
  • $AgCl(s)$ katı olduğu için iyonlarına ayrılmaz, olduğu gibi kalır.
  • $NH₄NO₃(aq)$ iyonlarına ayrılır: $NH₄⁺(aq) + NO₃⁻(aq)$

  Şimdi bu iyonları ve katı maddeyi kullanarak tam iyonik denklemi yazalım:

  $NH₄⁺(aq) + Cl⁻(aq) + Ag⁺(aq) + NO₃⁻(aq) → AgCl(s) + NH₄⁺(aq) + NO₃⁻(aq)$

• Adım 3: İzleyici İyonları Belirleyelim

  İzleyici iyonlar, tepkimeye girmeden hem reaktif (girenler) tarafında hem de ürünler tarafında aynı şekilde bulunan iyonlardır. Yani, tepkime sırasında herhangi bir değişime uğramayan, sadece "izleyen" iyonlardır.

  Tam iyonik denklemi tekrar inceleyelim:

  $NH₄⁺(aq) + Cl⁻(aq) + Ag⁺(aq) + NO₃⁻(aq) → AgCl(s) + NH₄⁺(aq) + NO₃⁻(aq)$

  • Reaktifler tarafında $NH₄⁺(aq)$ var, ürünler tarafında da $NH₄⁺(aq)$ var. Demek ki $NH₄⁺$ bir izleyici iyondur.
  • Reaktifler tarafında $Cl⁻(aq)$ var, ancak ürünler tarafında $Cl⁻$ iyonu serbest halde yok, $AgCl(s)$ katısının içinde. Yani $Cl⁻$ iyonu $Ag⁺$ iyonu ile birleşerek katı oluşturmuş, tepkimeye girmiştir. Bu yüzden $Cl⁻$ izleyici iyon değildir.
  • Reaktifler tarafında $Ag⁺(aq)$ var, ancak ürünler tarafında $Ag⁺$ iyonu serbest halde yok, $AgCl(s)$ katısının içinde. Yani $Ag⁺$ iyonu $Cl⁻$ iyonu ile birleşerek katı oluşturmuş, tepkimeye girmiştir. Bu yüzden $Ag⁺$ izleyici iyon değildir.
  • Reaktifler tarafında $NO₃⁻(aq)$ var, ürünler tarafında da $NO₃⁻(aq)$ var. Demek ki $NO₃⁻$ bir izleyici iyondur.

  Bu durumda, izleyici iyonlar $NH₄⁺$ ve $NO₃⁻$ iyonlarıdır.

• Adım 4: Doğru Seçeneği İşaretleyelim

  Bulduğumuz izleyici iyonlar ($NH₄⁺$ ve $NO₃⁻$) seçeneklerde A şıkkında verilmiştir.

Cevap A seçeneğidir.