4. Annem bana "Ödevlerini bitirdin mi" diye sordu.
Bu cümledeki noktalama hatasını düzeltmek için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?
A) Tırnak işaretleri kaldırılmalıdır
B) Tırnak içindeki cümleye soru işareti eklenmelidir
C) "diye" sözcüğünden sonra virgül konmalıdır
D) Tırnak içindeki cümle büyük harfle başlamalıdır
Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, doğrudan anlatım içeren bir cümledeki noktalama hatasını bulup düzeltmemiz isteniyor. Cümleyi dikkatlice inceleyelim:
- "Annem bana "Ödevlerini bitirdin mi" diye sordu."
Şimdi, bu cümledeki noktalama işaretlerini ve kurallarını adım adım gözden geçirelim:
- Cümlede annenin söylediği söz, yani doğrudan anlatım, tırnak işaretleri (" ") içine alınmıştır: "Ödevlerini bitirdin mi". Bu kullanım doğrudur.
- Doğrudan anlatım olan "Ödevlerini bitirdin mi" ifadesi, bir soru cümlesidir. Bir soru cümlesi olduğu için sonunda soru işareti (?) bulunması gerekir. Ancak verilen cümlede tırnak içinde soru işareti eksiktir.
- Türk Dil Kurumu'nun noktalama işaretleri kurallarına göre, tırnak içine alınan sözler bir cümle veya yargı bildiriyorsa, tırnak içinde büyük harfle başlar ve kendi noktalama işareti (nokta, soru işareti, ünlem işareti vb.) tırnak içine konur.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Tırnak işaretleri kaldırılmalıdır: Tırnak işaretleri, doğrudan anlatımı belirtmek için doğru kullanılmıştır. Kaldırılması, cümlenin anlamını veya yapısını değiştirir, mevcut hatayı düzeltmez.
- B) Tırnak içindeki cümleye soru işareti eklenmelidir: "Ödevlerini bitirdin mi" ifadesi bir soru cümlesi olduğu için, tırnak içine bir soru işareti (?) eklenmesi gerekmektedir. Bu, cümlenin noktalama hatasını doğrudan düzeltir. Doğru hali: "Ödevlerini bitirdin mi?"
- C) "diye" sözcüğünden sonra virgül konmalıdır: "Diye" sözcüğünden sonra virgül konması için özel bir kural yoktur ve bu, mevcut noktalama hatasıyla ilgili değildir.
- D) Tırnak içindeki cümle büyük harfle başlamalıdır: Tırnak içindeki cümle ("Ödevlerini bitirdin mi") zaten büyük harfle ('Ö') başlamıştır. Bu konuda bir hata yoktur.
Bu durumda, cümlenin doğru yazımı şu şekilde olmalıdır:
- Annem bana "Ödevlerini bitirdin mi?" diye sordu.
Gördüğünüz gibi, tırnak içindeki soru cümlesinin sonuna soru işareti eklemek, hatayı gidermenin en doğru yoludur.
Cevap B seçeneğidir.
