Ay'ın evreleri, Ay'ın Dünya etrafındaki yörüngesinde hareket ederken Güneş'ten aldığı ışığın Dünya'dan nasıl göründüğüne göre değişir. Bu soruyu çözmek için her bir evrenin temel özelliklerini hatırlayalım:
- Ay'ın aydınlık yüzünün yarısının görüldüğü: Bu ifade, Ay'ın Dünya'dan bakıldığında yarım daire şeklinde göründüğü evreleri işaret eder. Bu evreler İlk Dördün ve Son Dördün evreleridir. Hilal evresinde yarısından azı, Dolunay evresinde ise tamamı görünür. Yeni Ay evresinde ise neredeyse hiç görünmez.
- Sağ tarafının aydınlık olduğu: Bu bilgi, Ay'ın hangi dördün evresinde olduğunu belirlememizi sağlar. Ay, Yeni Ay'dan Dolunay'a doğru giderken (büyüyen evreler) sağ tarafı aydınlanır. Dolunay'dan Yeni Ay'a doğru giderken (küçülen evreler) ise sol tarafı aydınlanır.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Yeni ay: Bu evrede Ay, Güneş ile Dünya arasında yer alır ve Güneş'ten gelen ışık Ay'ın bize dönük olmayan yüzünü aydınlatır. Bu nedenle Dünya'dan bakıldığında Ay neredeyse hiç görünmez veya çok ince bir hilal şeklinde görünür. Soru metnindeki "aydınlık yüzünün yarısının görüldüğü" ifadesiyle çelişir.
- B) Son dördün: Bu evrede Ay'ın aydınlık yüzünün yarısı görünür ancak aydınlık olan kısım Ay'ın sol tarafıdır. Soru metnindeki "sağ tarafının aydınlık olduğu" ifadesiyle çelişir.
- C) Hilal: Bu evrede Ay'ın aydınlık yüzünün sadece küçük bir kısmı (yarısından azı) görünür. Soru metnindeki "aydınlık yüzünün yarısının görüldüğü" ifadesiyle çelişir.
- D) İlk dördün: Bu evrede Ay, Yeni Ay evresinden sonra büyümeye başlar ve Dünya etrafındaki yörüngesinin çeyreğini tamamlamıştır. Dünya'dan bakıldığında Ay'ın aydınlık yüzünün tam yarısı görünür ve bu aydınlık kısım Ay'ın sağ tarafıdır. Bu durum, soruda verilen her iki koşulu da tam olarak karşılar.
Bu bilgiler ışığında, Ay'ın aydınlık yüzünün yarısının görüldüğü ve sağ tarafının aydınlık olduğu evre İlk Dördün evresidir.
Cevap D seçeneğidir.
