Aşağıdaki tabloda dört farklı şehre ait veriler bulunmaktadır:
- Şehir A: Yeşil alan oranı %45, eğim %2
- Şehir B: Yeşil alan oranı %15, eğim %8
- Şehir C: Yeşil alan oranı %30, eğim %12
- Şehir D: Yeşil alan oranı %25, eğim %5
Aynı miktarda yağış alan bu şehirlerden hangisinde sel riski en yüksektir?
A) Şehir A
B) Şehir B
C) Şehir C
D) Şehir D
Bu soruda, aynı miktarda yağış alan dört farklı şehirdeki sel riskini değerlendirmemiz isteniyor. Sel riskini etkileyen iki önemli faktör verilmiş: yeşil alan oranı ve eğim.
- Yeşil alan oranı: Bir şehirdeki yeşil alanlar (parklar, ormanlar, bahçeler vb.) yağmur suyunu emerek toprağa geçmesini sağlar. Yeşil alan oranı ne kadar yüksekse, toprağın suyu emme kapasitesi o kadar fazla olur ve yüzeyde biriken su miktarı azalır. Bu da sel riskini düşürür. Dolayısıyla, yeşil alan oranı düşük olan şehirlerde sel riski daha yüksek olacaktır.
- Eğim: Bir arazinin eğimi, suyun akış hızını doğrudan etkiler. Eğim ne kadar fazlaysa, yağmur suyu o kadar hızlı akar. Hızlı akan su, drenaj sistemlerini (kanalizasyon, dereler vb.) daha çabuk doldurur ve taşmasına neden olabilir. Ayrıca, hızlı akış erozyonu artırarak toprağın su tutma kapasitesini azaltabilir. Bu nedenle, yüksek eğimli şehirlerde sel riski artar.
Şimdi her bir şehri bu iki faktöre göre inceleyelim:
- Şehir A: Yeşil alan oranı %45 (yüksek), eğim %2 (düşük). Yüksek yeşil alan oranı sayesinde su emilimi iyi olacak, düşük eğim ise suyun yavaş akmasını sağlayacaktır. Bu durum sel riskini düşürür.
- Şehir B: Yeşil alan oranı %15 (çok düşük), eğim %8 (yüksek). Çok düşük yeşil alan oranı, toprağın suyu emme kapasitesinin az olduğu anlamına gelir. Yağmur suyunun büyük bir kısmı yüzeyde akacaktır. Yüksek eğim ise bu yüzey akışının çok hızlı olmasına neden olur. Bu iki faktörün birleşimi, sel riskini önemli ölçüde artırır.
- Şehir C: Yeşil alan oranı %30 (orta), eğim %12 (çok yüksek). Yeşil alan oranı Şehir B'ye göre daha iyi olsa da, eğim oldukça yüksektir. Bu durum hızlı yüzey akışına neden olabilir. Ancak Şehir B'ye göre daha fazla yeşil alanı vardır.
- Şehir D: Yeşil alan oranı %25 (düşük-orta), eğim %5 (orta). Yeşil alan oranı ve eğim ortalama seviyelerdedir. Sel riski Şehir B'ye göre daha düşüktür.
Yukarıdaki değerlendirmelere göre, Şehir B hem en düşük yeşil alan oranına (%15) hem de yüksek bir eğime (%8) sahiptir. Bu kombinasyon, yağmur suyunun toprağa emilmesini en aza indirirken, yüzeyde hızla akmasına neden olarak sel riskini en üst düzeye çıkarır.
Cevap B seçeneğidir.
