9. "Yolcu" sözcüğünün kökü ve aldığı ek ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) "Yol" kök, "-cu" çekim eki
B) "Yolcu" kök, hiç ek almamış
C) "Yol" kök, "-cu" yapım eki
D) "Yolc" kök, "-u" yapım eki
Merhaba sevgili öğrencilerim! Bu soruyu adım adım birlikte inceleyelim ve doğru cevabı bulalım.
- Kök Bulma: Bir sözcüğün kökü, o sözcüğün anlamlı en küçük parçasıdır. "Yolcu" sözcüğünü düşündüğümüzde, aklımıza ilk gelen şey "yol"dur. Yol, üzerinde gidilen yer anlamına gelir ve "yolcu" sözcüğünün temel anlamını taşır.
- Ekleri İnceleme: Şimdi de "yolcu" sözcüğünde "yol"dan sonra gelen kısma, yani "-cu" ekine bakalım. Bu ek, "yol" ile ilgili bir işi yapan veya o özellikle ilgili olan kişiyi ifade eder. Yani, "yol" üzerinde seyahat eden kişiye "yolcu" denir.
- Eklerin Türü: Ekler ikiye ayrılır: yapım ekleri ve çekim ekleri. Yapım ekleri, sözcüğün anlamını değiştirir veya yeni bir sözcük türetir. Çekim ekleri ise sözcüğün anlamını değiştirmez, sadece cümle içindeki görevini belirtir (örneğin, çoğul yapma, hal belirtme gibi). "-cu" eki, "yol" sözcüğüne gelerek onun anlamını değiştirmiş ve yeni bir anlam (yolculuk yapan kişi) katmıştır. Bu nedenle "-cu" eki bir yapım ekidir.
- Seçenekleri Değerlendirme:
- A) "Yol" kök, "-cu" çekim eki (Yanlış, çünkü "-cu" yapım ekidir.)
- B) "Yolcu" kök, hiç ek almamış (Yanlış, çünkü "yolcu" sözcüğü "yol" kökünden türemiştir ve "-cu" ekini almıştır.)
- C) "Yol" kök, "-cu" yapım eki (Doğru, çünkü "yolcu" sözcüğü "yol" kökünden türemiş ve "-cu" yapım ekini almıştır.)
- D) "Yolc" kök, "-u" yapım eki (Yanlış, çünkü sözcüğün kökü "yol"dur, "yolc" değil.)
Bu açıklamalar ışığında, "Yolcu" sözcüğünün kökü "yol" ve aldığı ek "-cu" yapım ekidir.
Cevap C seçeneğidir.
