Bir hücrede oksijenli solunum sırasında, mitokondri matriksinde aşağıdaki reaksiyonlardan hangisi gerçekleşmez?
A) Pirüvatın asetil-CoA'ya dönüşümü
B) Krebs döngüsü reaksiyonları
C) Yağ asitlerinin beta-oksidasyonu
D) Elektron taşıma zinciri reaksiyonları
Merhaba öğrenciler! Bu soruyu adım adım birlikte çözelim. Oksijenli solunumun mitokondri içindeki süreçlerini anlamak, doğru cevabı bulmamıza yardımcı olacak.
Öncelikle oksijenli solunumun aşamalarını ve mitokondride nerede gerçekleştiğini hatırlayalım:
- Glikoliz: Glikoliz sitoplazmada gerçekleşir ve glikozun pirüvata dönüşümüdür.
- Pirüvatın Asetil-CoA'ya Dönüşümü: Pirüvat, mitokondri matriksine taşınır ve burada asetil-CoA'ya dönüştürülür.
- Krebs Döngüsü (Sitrik Asit Döngüsü): Asetil-CoA, mitokondri matriksinde bir dizi reaksiyona girerek Krebs döngüsünü oluşturur.
- Elektron Taşıma Zinciri (ETS) ve Kemiosmoz: ETS, mitokondrinin iç zarında (krista) yer alır. Burada, NADH ve FADH2'den gelen elektronlar bir dizi protein kompleksinden geçerek ATP sentezlenmesini sağlar.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Pirüvatın asetil-CoA'ya dönüşümü: Bu reaksiyon mitokondri matriksinde gerçekleşir. Pirüvat, asetil-CoA'ya dönüştürülerek Krebs döngüsüne hazırlanır.
- B) Krebs döngüsü reaksiyonları: Krebs döngüsü, mitokondri matriksinde gerçekleşen bir dizi reaksiyondur. Asetil-CoA bu döngüye girer ve enerji taşıyıcı moleküller (NADH, FADH2) üretilir.
- C) Yağ asitlerinin beta-oksidasyonu: Yağ asitlerinin beta-oksidasyonu da mitokondri matriksinde gerçekleşir. Bu süreçte yağ asitleri parçalanarak asetil-CoA molekülleri üretilir ve Krebs döngüsüne katılırlar.
- D) Elektron taşıma zinciri reaksiyonları: Elektron taşıma zinciri, mitokondrinin iç zarında (krista) bulunur, matriksinde değil. Bu zincirde elektronlar taşınarak proton gradyanı oluşturulur ve ATP sentezi gerçekleşir.
Gördüğümüz gibi, elektron taşıma zinciri reaksiyonları mitokondri matriksinde değil, iç zarında gerçekleşir.
Bu nedenle, doğru cevap D seçeneğidir.
