Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden kalıplaşmış bir ifade olmayan seçeneği bulmamız isteniyor. Öncelikle "kalıplaşmış ifade" ne demek, onu hatırlayalım:
- Kalıplaşmış İfade (Deyim): Genellikle iki veya daha fazla kelimenin bir araya gelerek kendi gerçek anlamlarından uzaklaşıp yeni, mecazi bir anlam kazanmasıyla oluşan söz öbekleridir. Bu ifadeler, anlatıma güç katar ve genellikle bir durumu, duyguyu veya olayı kısa ve öz bir şekilde ifade eder. Deyimler, dilin zenginliğini gösteren önemli unsurlardır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Gözden düşmek: Bu ifade, bir kişinin eskisi gibi sevilmemesi, saygı görmemesi veya değerini kaybetmesi anlamına gelir. Kelimelerin gerçek anlamlarıyla (göz ve düşmek) bir ilgisi yoktur, mecazi bir anlam kazanmıştır. Dolayısıyla bu bir kalıplaşmış ifadedir.
- B) Kulak asmamak: Bu ifade, bir şeyi önemsememek, dikkate almamak, söylenenlere aldırmamak anlamına gelir. Gerçekten kulağımızı bir yere asmak gibi bir durum söz konusu değildir. Bu da mecazi anlam taşıyan, kalıplaşmış bir ifadedir.
- C) Mavi elbise giymek: Bu ifade, kelimelerin kendi gerçek anlamlarını taşır. "Mavi" bir renk, "elbise" bir giysi ve "giymek" de bu giysiyi üzerine geçirme eylemidir. Burada herhangi bir mecazi anlam, gizli bir ifade veya kalıplaşmış bir durum yoktur. Ne görüyorsak o anlama gelir.
- D) Burnundan solumak: Bu ifade, çok sinirlenmek, öfkelenmek, hiddetlenmek anlamına gelir. Gerçekten burnumuzdan nefes alıp vermekle ilgili değildir, sinirin yoğunluğunu anlatan mecazi bir kullanımdır. Bu da kalıplaşmış bir ifadedir.
Yukarıdaki incelemelerden de anlaşıldığı gibi, "mavi elbise giymek" ifadesi kelimelerin gerçek anlamlarını korurken, diğer seçeneklerdeki ifadeler mecazi anlamlar kazanmış kalıplaşmış ifadelerdir.
Cevap C seçeneğidir.
