Mahmut Bey, trafikte kırmızı ışıkta durmasının nedenini "Trafik kuralları toplumun düzeni için konmuştur, herkes bu kurallara uymalıdır" şeklinde açıklamaktadır. Mahmut Bey'in bu açıklaması Kohlberg'in ahlak gelişim kuramına göre hangi düzeyde değerlendirilir?
A) Gelenek öncesi düzey - İtaat ve ceza eğilimi
B) Gelenek öncesi düzey - Saf çıkarcı eğilim
C) Geleneksel düzey - İyi çocuk eğilimi
D) Geleneksel düzey - Kanun ve düzen eğilimi
E) Gelenek sonrası düzey - Evrensel ahlak ilkeleri
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruyu çözebilmek için Lawrence Kohlberg'in ahlak gelişim kuramını ve bu kuramın temel düzeylerini ve evrelerini iyi anlamamız gerekiyor. Kohlberg, insanların ahlaki muhakemelerinin zamanla nasıl değiştiğini ve geliştiğini incelemiştir. Bu kuramın üç ana düzeyi ve her düzeyin altında ikişer evresi bulunur.
- Kohlberg'in Ahlak Gelişim Kuramına Genel Bakış:
- Kohlberg'in kuramı, ahlaki muhakemenin üç ana düzeyi ve altı evresi olduğunu öne sürer. Bu düzeyler gelenek öncesi, geleneksel ve gelenek sonrası düzeylerdir.
- Her düzey, bireyin ahlaki kararlarını verirken neye odaklandığını gösterir.
- Mahmut Bey'in Açıklamasını İnceleyelim:
- Mahmut Bey, kırmızı ışıkta durmasının nedenini "Trafik kuralları toplumun düzeni için konmuştur, herkes bu kurallara uymalıdır" şeklinde açıklıyor.
- Buradaki anahtar ifadeler "toplumun düzeni için konmuştur" ve "herkes bu kurallara uymalıdır" ifadeleridir.
- Bu ifadeler, kuralların toplumsal işleyiş ve düzen için vazgeçilmez olduğunu ve bireylerin bu kurallara uyma sorumluluğu taşıdığını vurgulamaktadır.
- Seçenekleri Kohlberg'in Kuramıyla Karşılaştıralım:
- A) Gelenek öncesi düzey - İtaat ve ceza eğilimi: Bu evrede birey, cezadan kaçınmak için kurallara uyar. Mahmut Bey'in açıklamasında cezadan kaçınma vurgusu yoktur, daha çok toplumsal düzenden bahsedilmektedir. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.
- B) Gelenek öncesi düzey - Saf çıkarcı eğilim: Bu evrede birey, kendi çıkarlarına hizmet ettiği veya karşılığında bir fayda sağladığı için kurallara uyar. Mahmut Bey'in açıklamasında kişisel çıkar veya fayda beklentisi yoktur. Bu nedenle B seçeneği doğru değildir.
- C) Geleneksel düzey - İyi çocuk eğilimi: Bu evrede birey, başkaları tarafından onaylanmak, iyi bir insan olarak görülmek veya beklentilere uygun davranmak için kurallara uyar. Mahmut Bey'in açıklaması, başkalarının onayını alma veya "iyi şoför" olarak görülme arayışından ziyade, kuralların toplumsal işlevine odaklanmaktadır. Bu nedenle C seçeneği doğru değildir.
- D) Geleneksel düzey - Kanun ve düzen eğilimi: Bu evrede birey, yasaların ve kuralların toplumsal düzeni sağlamak için var olduğuna inanır ve bu kurallara uymanın bir görev olduğunu düşünür. Toplumun düzenini korumak, yasaları ve kuralları sürdürmek bu evrenin temel özelliğidir. Mahmut Bey'in "Trafik kuralları toplumun düzeni için konmuştur, herkes bu kurallara uymalıdır" şeklindeki açıklaması, tam olarak bu evrenin düşünce yapısını yansıtmaktadır. Kurallara, toplumsal düzenin devamı için uyulması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu nedenle D seçeneği doğru cevaptır.
- E) Gelenek sonrası düzey - Evrensel ahlak ilkeleri: Bu evrede birey, yasaların ötesinde, evrensel ahlaki ilkelere göre hareket eder ve bazen yasaları bu ilkelere göre sorgulayabilir. Mahmut Bey, kuralları sorgulamıyor, aksine onların toplumsal düzen için gerekliliğini ve uyulması gerektiğini belirtiyor. Bu nedenle E seçeneği doğru değildir.
Mahmut Bey'in açıklaması, kuralların toplumsal düzeni sağlamadaki önemine ve bu kurallara uymanın bir görev olduğuna vurgu yaptığı için Kohlberg'in ahlak gelişim kuramına göre Geleneksel düzey - Kanun ve düzen eğilimi evresinde değerlendirilir.
Cevap D seçeneğidir.
