"Yapraklar, sonbaharın sarı mektupları gibi düşüyordu yerlere." ifadesinde benzetilen ve kendisine benzetilen hangi seçenekte doğru verilmiştir?
A) Benzetilen: Yapraklar - Kendisine benzetilen: Sonbahar
B) Benzetilen: Yapraklar - Kendisine benzetilen: Mektuplar
C) Benzetilen: Sonbahar - Kendisine benzetilen: Yapraklar
D) Benzetilen: Mektuplar - Kendisine benzetilen: Yapraklar
Sevgili öğrenciler, bu soruda bir benzetme (teşbih) sanatını inceliyoruz. Benzetme, bir varlığı veya kavramı, aralarındaki ortak bir özellikten dolayı başka bir varlığa veya kavrama benzetme sanatıdır. Bu sanatta iki temel öge bulunur:
- Benzetilen (Zayıf Öge): Özellikleri daha az bilinen, benzetme yoluyla özellikleri güçlendirilen varlık veya kavramdır. Yani, neyi benzetiyorsak odur.
- Kendisine Benzetilen (Güçlü Öge): Özellikleri daha iyi bilinen, benzetilenin özelliklerini güçlendirmek için kullanılan varlık veya kavramdır. Yani, neye benzetiyorsak odur.
Şimdi cümlemizi adım adım inceleyelim:
- "Yapraklar, sonbaharın sarı mektupları gibi düşüyordu yerlere."
Bu cümlede:
- Yere düşen ve sarı renkte olan nedir? Yapraklar.
- Yapraklar neye benzetiliyor? Sonbaharın sarı mektuplarına.
- Burada yaprakların düşüşü ve sarı rengi, mektupların yere düşüşüne ve belki de eski, sararmış hallerine benzetilmiştir.
- Yapraklar, mektupların "düşme" ve "sarı olma" özelliklerini almıştır.
- Dolayısıyla, özellikleri açıklanmak istenen, yani benzetilen öge "Yapraklar"dır.
- Yaprakların benzetildiği, yani özellikleri daha güçlü olan öge ise "Mektuplar"dır (burada "sonbaharın sarı mektupları" ifadesindeki temel benzetme ögesi "mektuplar"dır).
Seçenekleri değerlendirelim:
- A) Benzetilen: Yapraklar - Kendisine benzetilen: Sonbahar
Yapraklar sonbahara değil, sonbaharın mektuplarına benzetilmiştir. Bu yüzden yanlıştır.
- B) Benzetilen: Yapraklar - Kendisine benzetilen: Mektuplar
Evet, yapraklar (benzetilen) mektuplara (kendisine benzetilen) benzetilmiştir. Bu doğru seçenektir.
- C) Benzetilen: Sonbahar - Kendisine benzetilen: Yapraklar
Benzetilen ve kendisine benzetilen ögeler yer değiştirmiş ve "sonbahar" yanlış kullanılmıştır. Bu yanlıştır.
- D) Benzetilen: Mektuplar - Kendisine benzetilen: Yapraklar
Benzetilen ve kendisine benzetilen ögeler yer değiştirmiştir. Mektuplar yapraklara değil, yapraklar mektuplara benzetilmiştir. Bu yanlıştır.
Bu açıklamalara göre, yapraklar benzetilen, mektuplar ise kendisine benzetilendir.
Cevap B seçeneğidir.
