1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "bu" sözcüğü işaret zamiri görevinde kullanılmıştır?
A) Bu kitabı dün kütüphaneden aldım.
B) Bu, benim en sevdiğim yemektir.
C) Bu soruyu çözemeyeceğim.
D) Bu ev daha güzel görünüyor.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, "bu" sözcüğünün hangi cümlede işaret zamiri görevinde kullanıldığını bulmamız isteniyor. Öncelikle işaret zamiri ve işaret sıfatı arasındaki farkı hatırlayalım:
- İşaret Zamiri: Bir ismin yerini tutar, tek başına kullanılır ve bir varlığı işaret ederek belirtir. İsmin yerine geçtiği için çekim eki alabilir (bunu, buna, bunda vb.).
- İşaret Sıfatı: Bir ismi niteler veya belirtir, isimden önce gelir ve isimle birlikte kullanılır. İsmin önüne gelerek o ismi işaret eder.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Bu kitabı dün kütüphaneden aldım.
- Burada "bu" sözcüğü, "kitap" isminden önce gelmiş ve hangi kitap olduğunu belirtmiştir. "Bu kitap" bir sıfat tamlaması oluşturur. Dolayısıyla "bu" burada işaret sıfatı görevindedir.
- B) Bu, benim en sevdiğim yemektir.
- Bu cümlede "bu" sözcüğü tek başına kullanılmış ve bir yemeğin (bir varlığın) yerini tutmuştur. "Bu" kelimesinden sonra virgül gelmesi de onun bir ismin yerini tuttuğunu, yani zamir olduğunu gösterir. Eğer sıfat olsaydı, hemen ardından bir isim gelirdi. Burada "bu" bir yiyeceği işaret ederek onun adının yerine geçmiştir. Bu nedenle "bu" burada işaret zamiri görevindedir.
- C) Bu soruyu çözemeyeceğim.
- Burada "bu" sözcüğü, "soru" isminden önce gelmiş ve hangi soru olduğunu belirtmiştir. "Bu soru" bir sıfat tamlamasıdır. Dolayısıyla "bu" burada işaret sıfatı görevindedir.
- D) Bu ev daha güzel görünüyor.
- Burada "bu" sözcüğü, "ev" isminden önce gelmiş ve hangi ev olduğunu belirtmiştir. "Bu ev" bir sıfat tamlamasıdır. Dolayısıyla "bu" burada işaret sıfatı görevindedir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "bu" sözcüğünün bir ismin yerini tutarak işaret zamiri görevinde kullanıldığı tek seçenek B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.
