Sevgili öğrenciler, bu soruda bitkilerin büyüme yönlerinin dış etkenlere göre nasıl belirlendiğini anlamamız gerekiyor. Bitkiler, çevrelerindeki çeşitli uyaranlara karşı belirli yönelim hareketleri gösterirler. Bu yönelim hareketlerine tropizma denir.
- Soruda bahsedilen durum, bitkinin köklerinin yerçekimi yönünde (aşağı doğru), gövdesinin ise yerçekiminin tersi yönünde (yukarı doğru) büyümesidir. Burada temel uyaran, yerçekimi kuvvetidir.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Fototropizma: Bu, bitkinin ışığa karşı gösterdiği yönelim hareketidir. Örneğin, bir bitkinin gövdesinin ışığa doğru eğilmesi fototropizmadır. Sorudaki durum ışıkla ilgili değildir.
- B) Kemotropizma: Bu, bitkinin kimyasal maddelere karşı gösterdiği yönelim hareketidir. Örneğin, polen tüpünün yumurtalığa doğru büyümesi kemotropizmaya örnektir. Sorudaki durum kimyasal maddelerle ilgili değildir.
- C) Geotropizma: Bu, bitkinin yerçekimine karşı gösterdiği yönelim hareketidir. "Geo-" ön eki "yer" veya "yerçekimi" anlamına gelir. Bitki köklerinin yerçekimi yönünde büyümesine pozitif geotropizma, gövdesinin yerçekiminin tersi yönünde büyümesine ise negatif geotropizma denir. Soruda tam olarak bu durum açıklanmaktadır.
- D) Hidrotropizma: Bu, bitkinin suya karşı gösterdiği yönelim hareketidir. Örneğin, bitki köklerinin suya doğru büyümesi hidrotropizmadır. Kökler hem yerçekimine hem de suya yönelir, ancak soruda açıkça "yerçekimi yönünde" ifadesi kullanılarak ana uyaranın yerçekimi olduğu vurgulanmıştır.
Bu bilgiler ışığında, bitkinin köklerinin yerçekimi yönünde, gövdesinin ise yerçekiminin tersi yönünde büyümesi, doğrudan yerçekimi kuvvetine verilen bir tepki olduğu için geotropizma olarak adlandırılır.
Cevap C seçeneğidir.
