KPSS Türkçe konu anlatımı Test 1

"Yeni" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde "taze, henüz kullanılmamış" anlamında kullanılmıştır?

A) Yeni bir araba aldığı için çok mutluydu.
B) Yeni fikirler üretmek için bol bol kitap okuyordu.
C) Yeni gelen öğretmeni bütün sınıp çok sevmişti.
D) Yeni elbisesini giymek için özel bir gün bekliyordu.
E) Yeni açılan pastanenin kurabiyeleri oldukça lezzetliydi.

Merhaba sevgili öğrenciler,

Bu soruda "yeni" kelimesinin farklı cümlelerde kazandığı anlamları inceleyeceğiz ve özellikle "taze, henüz kullanılmamış" anlamına gelen kullanımı bulmaya çalışacağız. Bir kelimenin anlamını cümlenin bütününe bakarak anlamak çok önemlidir.

• A) Yeni bir araba aldığı için çok mutluydu.

  Bu cümlede "yeni araba" ifadesi, arabanın "yakın zamanda alınmış" olduğunu veya "sıfır, hiç kullanılmamış" olduğunu ifade edebilir. Ancak, bir araba ikinci el olsa bile, onu alan kişi için "yeni" olabilir. Dolayısıyla, "henüz kullanılmamış" anlamı bu cümlede kesin değildir.

• B) Yeni fikirler üretmek için bol bol kitap okuyordu.

  Buradaki "yeni fikirler" ifadesi, "daha önce düşünülmemiş, özgün, orijinal" anlamındadır. Bu, bir eşyanın "taze" veya "henüz kullanılmamış" olması anlamından farklıdır.

• C) Yeni gelen öğretmeni bütün sınıp çok sevmişti.

  Bu cümlede "yeni gelen öğretmen", öğretmenin "yakın zamanda göreve başlamış, okula yeni gelmiş" olduğunu belirtir. Bu kullanım, bir nesnenin "taze" veya "henüz kullanılmamış" olması anlamında değildir.

• D) Yeni elbisesini giymek için özel bir gün bekliyordu.

  Bu cümlede "yeni elbise" ifadesi, elbisenin "yeni satın alınmış, hiç giyilmemiş, yani henüz kullanılmamış" olduğunu anlatır. Bir elbiseyi "kullanmak" onu giymek demektir. "Yeni elbise" ise henüz giyilmemiş, dolayısıyla "taze" ve "henüz kullanılmamış" olan elbisedir. Bu anlam, soruda aranan tanıma tam olarak uymaktadır.

• E) Yeni açılan pastanenin kurabiyeleri oldukça lezzetliydi.

  Buradaki "yeni açılan pastane" ifadesi, pastanenin "yakın zamanda faaliyete geçmiş" olduğunu belirtir. Bu da bir yerin veya iş yerinin "yakın zamanda kurulmuş" olması anlamındadır, bir eşyanın "taze" veya "henüz kullanılmamış" olması anlamında değildir.

Yukarıdaki açıklamaları incelediğimizde, "yeni" kelimesinin "taze, henüz kullanılmamış" anlamında kullanıldığı cümlenin D seçeneği olduğunu açıkça görüyoruz.

Cevap D seçeneğidir.