3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik yapılı bir sözcük kullanılmıştır?
A) Bahçedeki çiçekler susuz kalmış.
B) Geceyarısı treniyle gelecekmiş.
C) Öğrenciler sınavda başarılı oldu.
D) Yeni kitaplarını kitaplığa yerleştirdi.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda bizden, birleşik yapılı bir sözcük kullanılan cümleyi bulmamız isteniyor. Öncelikle "birleşik yapılı sözcük" ne demek, onu hatırlayalım:
- Birleşik Yapılı Sözcük (Birleşik Kelime): İki veya daha fazla sözcüğün bir araya gelerek yeni bir anlam kazanmasıyla oluşan kelimelerdir. Örneğin: "gece" + "kondu" = "gecekondu", "su" + "geçmez" = "sugeçmez", "demir" + "baş" = "demirbaş".
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Bahçedeki çiçekler susuz kalmış.
- Bu cümlede "bahçedeki" (bahçe-de-ki), "susuz" (su-suz) ve "kalmış" (kal-mış) kelimeleri türemiş veya basit yapılıdır. İki kelimenin birleşmesiyle oluşmuş bir sözcük bulunmamaktadır.
- B) Geceyarısı treniyle gelecekmiş.
- Bu cümlede yer alan "geceyarısı" kelimesi, "gece" ve "yarısı" kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Dolayısıyla bu, birleşik yapılı bir sözcüktür.
- C) Öğrenciler sınavda başarılı oldu.
- Bu cümlede "öğrenciler" (öğren-ci-ler), "sınavda" (sınav-da), "başarılı" (başarı-lı) ve "oldu" (ol-du) kelimeleri türemiş veya basit yapılıdır. Birleşik yapılı bir sözcük yoktur.
- D) Yeni kitaplarını kitaplığa yerleştirdi.
- Bu cümlede "yeni", "kitaplarını" (kitap-lar-ı-nı), "kitaplığa" (kitap-lık-a) ve "yerleştirdi" (yer-leş-tir-di) kelimeleri türemiş veya basit yapılıdır. Birleşik yapılı bir sözcük bulunmamaktadır.
İncelemelerimiz sonucunda, "geceyarısı" kelimesinin "gece" ve "yarısı" kelimelerinin birleşimiyle oluştuğunu ve bu nedenle birleşik yapılı olduğunu gördük.
Cevap B seçeneğidir.
