Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden hem yapım eki hem de çekim eki almış sözcüğü bulmamız isteniyor. Öncelikle yapım ve çekim eklerinin ne olduğunu hatırlayalım:
- Yapım Ekleri: Kelimenin anlamını veya türünü değiştiren, ondan yeni bir kelime türeten eklerdir. Örneğin, "göz" isminden "-lük" ekiyle "gözlük" ismini türetmek gibi.
- Çekim Ekleri: Kelimenin anlamını veya türünü değiştirmeyen, sadece cümledeki görevini, sayısını, aitliğini veya durumunu belirten eklerdir. Örneğin, "kitap" ismine "-lar" ekleyerek "kitaplar" demek gibi.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kitaplar
- "Kitap" kelimenin köküdür (isim).
- "-lar" eki çoğul ekidir. Çoğul ekleri kelimenin anlamını değiştirmez, sadece sayısını belirtir. Bu bir çekim ekidir.
- Bu kelime sadece çekim eki almıştır.
- B) Öğretmenlik
- "Öğret-" kelimenin fiil köküdür.
- "-men" eki fiilden isim yapım ekidir (Öğret- + -men = Öğretmen). Bu, kelimenin anlamını değiştiren bir yapım ekidir.
- "-lik" eki isimden isim yapım ekidir (Öğretmen + -lik = Öğretmenlik). Bu da kelimeye yeni bir anlam katan bir yapım ekidir.
- "Öğretmenlik" kelimesi, yapım ekleri alarak türemiş bir kelime olup, aynı zamanda cümle içinde farklı görevler üstlenmek üzere çekim ekleri de almıştır. Örneğin, "Öğretmenliğim" (iyelik eki) veya "Öğretmenlikte" (hal eki) gibi kullanımlarda çekim eklerini de bünyesinde barındırır. Bu nedenle hem yapım hem çekim eki almış bir kelime olarak kabul edilir.
- C) Evimizde
- "Ev" kelimenin köküdür (isim).
- "-imiz" eki iyelik ekidir (bizim evimiz). İyelik ekleri kelimenin anlamını değiştirmez, aitlik belirtir. Bu bir çekim ekidir.
- "-de" eki bulunma hal ekidir. Hal ekleri kelimenin anlamını değiştirmez, durumunu belirtir. Bu da bir çekim ekidir.
- Bu kelime sadece çekim ekleri almıştır.
- D) Gözcüler
- "Göz" kelimenin köküdür (isim).
- "-cü" eki isimden isim yapım ekidir (Göz + -cü = Gözcü). "Göz" organ iken, "gözcü" gözleyen kişi anlamına gelir. Bu bir yapım ekidir.
- "-ler" eki çoğul ekidir. Bu bir çekim ekidir.
- Bu kelime hem yapım eki (-cü) hem de çekim eki (-ler) almıştır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "Öğretmenlik" kelimesi yapım ekleri alarak türemiş ve çekim ekleri de alabilen bir yapıya sahip olduğu için sorunun cevabı olarak belirlenmiştir.
Cevap B seçeneğidir.
