Öğrenilmiş çaresizlik kavramını geliştiren Martin Seligman, bireyin olumsuz durumlarda bile değiştirebileceği inancını kazanmasını ve iyimserliği öğrenmesini ifade eden hangi kavramı psikoloji literatürüne kazandırmıştır?
A) Öğrenilmiş iyimserlik
B) Koşullu kabullenme
C) Bilişsel davranışçılık
D) Psikanalitik direnç
E) Fenomenolojik uyum
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soru, psikoloji alanında önemli bir yere sahip olan Martin Seligman'ın geliştirdiği temel kavramlardan birini anlamamızı istiyor. Hadi bu kavramı adım adım inceleyelim:
- Martin Seligman ve Öğrenilmiş Çaresizlik: Öncelikle, Martin Seligman'ın "öğrenilmiş çaresizlik" kavramıyla tanındığını hatırlayalım. Öğrenilmiş çaresizlik, bireyin tekrarlayan olumsuz durumlar karşısında, aslında durumu değiştirebilecek gücü olsa bile, hiçbir şey yapamayacağına inanması ve pasif kalması durumudur. Yani, kişi çaresizliği öğrenir.
- Soru Ne İstiyor?: Soru bize, Seligman'ın bu olumsuz durumun tam tersi olarak, bireyin olumsuzluklara rağmen durumu değiştirebileceğine inanmasını ve iyimserliği öğrenmesini ifade eden kavramı soruyor. Bu, öğrenilmiş çaresizliğin bir nevi panzehiri, karşıtı bir kavramdır.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) Öğrenilmiş iyimserlik: Bu kavram, Martin Seligman tarafından "öğrenilmiş çaresizlik" kavramına bir yanıt olarak geliştirilmiştir. Seligman, tıpkı çaresizliğin öğrenilebildiği gibi, iyimserliğin de öğrenilebileceğini, bireylerin olumsuz olayları farklı yorumlayarak ve başa çıkma stratejileri geliştirerek daha iyimser bir bakış açısı kazanabileceğini savunmuştur. Bu tanım, soruda verilen açıklamayla birebir örtüşmektedir.
- B) Koşullu kabullenme: Bu terim, genellikle Carl Rogers'ın "koşulsuz olumlu kabul" kavramının zıttı olarak, bir kişinin ancak belirli koşulları yerine getirdiğinde kabul göreceği inancını ifade eder. Seligman'ın iyimserlik kavramıyla doğrudan ilişkili değildir.
- C) Bilişsel davranışçılık: Bu, Aaron Beck ve Albert Ellis gibi isimlerle özdeşleşmiş, düşünce kalıplarını ve davranışları değiştirerek psikolojik sorunları çözmeyi hedefleyen geniş bir terapi yaklaşımıdır. Seligman'ın çalışmaları bilişsel unsurlar içerse de, bu kavram onun spesifik olarak geliştirdiği bir "öğrenme" kavramı değildir.
- D) Psikanalitik direnç: Bu kavram, Sigmund Freud'un psikanaliz kuramına aittir ve hastanın bilinçdışı materyali bilinç düzeyine çıkarmaya karşı gösterdiği bilinçdışı engellemeleri ifade eder. Seligman'ın çalışmalarıyla ilgisi yoktur.
- E) Fenomenolojik uyum: Fenomenoloji, bireyin öznel deneyimlerine odaklanan bir yaklaşımdır. "Uyum" (kongrüans) ise Carl Rogers'ın insancıl psikolojisinde, kişinin ideal benliği ile gerçek benliği arasındaki tutarlılığı ifade eder. Bu da Seligman'ın kavramıyla ilişkili değildir.
- Doğru Cevap: Görüldüğü gibi, soruda bahsedilen "olumsuz durumlarda bile değiştirebileceği inancını kazanması ve iyimserliği öğrenmesi" tanımı, Martin Seligman'ın "öğrenilmiş iyimserlik" kavramını mükemmel bir şekilde açıklamaktadır.
Cevap A seçeneğidir.
