Öğrenilmiş çaresizlik nedir (Seligman) Test 1

"Ne yaparsam yapayım başarılı olamıyorum" düşüncesiyle hareket eden bir birey, bu inancı nedeniyle yeni girişimlerde bulunmaktan kaçınmaktadır. Bu bireyin durumu, öğrenilmiş çaresizliğin hangi boyutu ile en doğrudan ilişkilidir?

A) Duygusal
B) Bilişsel
C) Fizyolojik
D) Davranışsal
E) Sosyal

Öğrenilmiş çaresizlik, bir bireyin geçmiş deneyimlerine dayanarak, olumsuz durumları kontrol edemeyeceğine veya değiştiremeyeceğine dair bir inanç geliştirmesi ve bu inanç doğrultusunda pasif kalması durumudur. Bu durumun farklı boyutları vardır:

• Bilişsel Boyut: Bireyin olumsuz sonuçların kendi kontrolü dışında olduğuna dair geliştirdiği inançlar ve düşüncelerdir. Sorudaki "Ne yaparsam yapayım başarılı olamıyorum" düşüncesi bu boyuta örnektir.
• Duygusal Boyut: Çaresizlik inancının yol açtığı üzüntü, umutsuzluk, kaygı, depresyon gibi duygusal tepkilerdir.
• Davranışsal Boyut: Bireyin durumu değiştirmek için herhangi bir girişimde bulunmaması, çabalamaktan vazgeçmesi veya pasif kalmasıdır. Bu, gözlemlenebilir eylemlerin (veya eylemsizliklerin) bütünüdür.
• Fizyolojik Boyut: Stres, yorgunluk, uyku düzeni bozuklukları gibi bedensel tepkilerdir.
• Sosyal Boyut: Sosyal ilişkilerden çekilme, yalnızlaşma gibi sosyal etkileşimlerdeki değişimlerdir.

Sorudaki birey, "Ne yaparsam yapayım başarılı olamıyorum" düşüncesine sahiptir. Bu düşünce bilişsel bir boyuttur. Ancak sorunun devamında, bu inanç nedeniyle "yeni girişimlerde bulunmaktan kaçınmaktadır" ifadesi yer almaktadır. "Kaçınmak" veya "girişimde bulunmamak", doğrudan bir eylem eksikliği, yani bir davranıştır.

Bireyin pasif kalması, çaba göstermemesi ve yeni denemelerden uzak durması, öğrenilmiş çaresizliğin davranışsal boyutunun en belirgin göstergesidir. Bilişsel inanç bu davranışa yol açsa da, soruda vurgulanan sonuç, yani "kaçınma", davranışsal bir tepkidir ve bu boyutla en doğrudan ilişkilidir.

Cevap D seçeneğidir.