Diyabet hastalığında pankreasın belirli fonksiyonlarında bozukluk görülür. Tip 1 diyabet hastalarında aşağıdaki durumlardan hangisi gözlenir?
A) Hücreler insüline karşı duyarsızlaşır
B) Pankreas yeterli insülin üretemez
C) Glukagon salgısı azalır
D) Sindirim enzimleri artar
Diyabet, vücudun kan şekerini (glikoz) düzenleme yeteneğini etkileyen kronik bir hastalıktır. Pankreas, bu düzenlemede hayati bir rol oynar. Şimdi sorumuzdaki seçenekleri adım adım inceleyelim:
- Pankreasın Görevi: Pankreas, hem sindirim enzimleri üreten (ekzokrin fonksiyon) hem de kan şekerini düzenleyen hormonlar (insülin ve glukagon gibi) salgılayan (endokrin fonksiyon) bir organdır. Diyabet, pankreasın endokrin fonksiyonundaki bozukluklarla ilgilidir.
- Tip 1 Diyabet Nedir?: Tip 1 diyabet, vücudun bağışıklık sisteminin, pankreasta insülin üreten beta hücrelerine saldırması ve onları yok etmesi sonucu ortaya çıkan otoimmün bir hastalıktır. Bu durum, vücudun insülin üretme yeteneğini ortadan kaldırır veya ciddi şekilde azaltır.
- A) Hücreler insüline karşı duyarsızlaşır: Bu durum, genellikle Tip 2 diyabetin temel özelliğidir. Tip 2 diyabette, pankreas başlangıçta insülin üretebilir, ancak vücut hücreleri insüline doğru şekilde yanıt vermez (insülin direnci). Tip 1 diyabette ise sorun insülinin hiç üretilememesidir. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
- B) Pankreas yeterli insülin üretemez: Tip 1 diyabetin ana nedeni budur. Bağışıklık sistemi tarafından yıkılan beta hücreleri nedeniyle pankreas, kan şekerini düşürmek için gerekli olan insülini ya çok az üretir ya da hiç üretemez. Bu durum, kan şekerinin yükselmesine yol açar. Bu nedenle B seçeneği doğrudur.
- C) Glukagon salgısı azalır: Glukagon, kan şekerini yükselten bir hormondur ve insülinin zıt etki gösterir. Tip 1 diyabette glukagon salgısı genellikle azalmaz, aksine bazen düzensizleşebilir veya hatta artabilir, bu da kan şekerinin daha da yükselmesine katkıda bulunabilir. Temel sorun glukagonun azalması değil, insülinin yokluğudur. Bu nedenle C seçeneği yanlıştır.
- D) Sindirim enzimleri artar: Sindirim enzimleri, pankreasın ekzokrin fonksiyonuyla ilgilidir ve besinlerin sindirilmesine yardımcı olur. Diyabet, pankreasın endokrin (hormon salgılama) fonksiyonunu etkiler. Sindirim enzimlerinin artması veya azalması diyabetin doğrudan birincil özelliği değildir ve Tip 1 diyabetin temel mekanizmasıyla ilgili değildir. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.
Özetle, Tip 1 diyabetin temelinde, pankreasın insülin üreten hücrelerinin bağışıklık sistemi tarafından tahrip edilmesi yatar. Bu da pankreasın yeterli insülin üretememesine neden olur.
Cevap B seçeneğidir.
