$\vec{r} = (3, -2, 1)$ ve $\vec{s} = (1, k, -2)$ vektörleri arasındaki açı 90° olduğuna göre, k'nin değeri nedir?
A) 1/2Sevgili öğrenciler, bu soruda iki vektör arasındaki açının $90^\circ$ olduğu bilgisi verilmiş ve bizden bilinmeyen bir katsayıyı bulmamız isteniyor. Bu tür soruları çözerken vektörlerin diklik (ortogonallik) koşulunu hatırlamamız çok önemlidir.
İki vektörün birbirine dik (yani aralarındaki açı $90^\circ$) olması durumunda, bu iki vektörün skaler çarpımı (nokta çarpımı) sıfıra eşittir. Bu, vektörler konusunda bilmemiz gereken en temel ve önemli kurallardan biridir.
Matematiksel olarak, eğer $\vec{a}$ ve $\vec{b}$ vektörleri dik ise, o zaman $\vec{a} \cdot \vec{b} = 0$ olur.
Verilen vektörlerimiz $\vec{r} = (3, -2, 1)$ ve $\vec{s} = (1, k, -2)$. İki vektörün skaler çarpımı, karşılıklı bileşenlerinin çarpımlarının toplamıdır. Yani:
$\vec{r} \cdot \vec{s} = (r_x \cdot s_x) + (r_y \cdot s_y) + (r_z \cdot s_z)$
Şimdi bu formülü verilen vektörlerimize uygulayalım:
$\vec{r} \cdot \vec{s} = (3 \cdot 1) + (-2 \cdot k) + (1 \cdot -2)$
Yukarıdaki çarpımları gerçekleştirelim:
$\vec{r} \cdot \vec{s} = 3 + (-2k) + (-2)$
$\vec{r} \cdot \vec{s} = 3 - 2k - 2$
Şimdi bu ifadeyi sadeleştirelim:
$\vec{r} \cdot \vec{s} = 1 - 2k$
Adım 1'de öğrendiğimiz gibi, vektörler arasındaki açı $90^\circ$ olduğu için skaler çarpımları sıfır olmalıdır. Bu yüzden, hesapladığımız skaler çarpımı sıfıra eşitleyelim:
$1 - 2k = 0$
Şimdi basit bir cebirsel denklemimiz var. $k$'yi yalnız bırakmak için denklemi çözelim:
$1 - 2k = 0$
$1 = 2k$
Her iki tarafı $2$'ye bölelim:
$k = \frac{1}{2}$
Buna göre, $k$'nin değeri $\frac{1}{2}$'dir.
Cevap A seçeneğidir.