İlk makale Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi (Şinasi) Test 1

Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi'nde Şinasi, "Milletimizin fikir ve irfan seviyesini yükseltmek için gazete çıkarıyoruz" diyerek gazetenin hangi temel amacını vurgulamıştır?

A) Ticari kazanç sağlamak
B) Halkı eğitmek ve aydınlatmak
C) Devlet politikalarını eleştirmek
D) Edebi eserler yayınlamak

Sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:

• Soruyu Anlayalım: Soru, Tanzimat Dönemi'nin önemli aydınlarından Şinasi'nin, ilk özel gazetemiz olan Tercüman-ı Ahval'in mukaddimesinde (önsözünde) belirttiği bir amacı soruyor. Şinasi'nin sözü çok açık: "Milletimizin fikir ve irfan seviyesini yükseltmek için gazete çıkarıyoruz."
• Anahtar Kelimeleri Belirleyelim: Buradaki anahtar kelimeler "fikir ve irfan seviyesini yükseltmek"tir. "Fikir" düşünceyi, "irfan" ise bilgi ve kültürü ifade eder. Bu seviyeyi yükseltmek, bir toplumu daha bilgili, daha düşünen ve daha kültürlü hale getirmek anlamına gelir.
• Seçenekleri Değerlendirelim:
  • A) Ticari kazanç sağlamak: Şinasi'nin ifadesinde ticari bir amaçtan bahsedilmiyor. Gazeteciliğin ticari yönü olsa da, burada vurgulanan temel amaç bu değildir.
  • B) Halkı eğitmek ve aydınlatmak: "Fikir ve irfan seviyesini yükseltmek" ifadesi, doğrudan halkın bilgi düzeyini artırmak, onları düşünmeye sevk etmek ve genel kültürlerini geliştirmek yani onları eğitmek ve aydınlatmak amacına karşılık gelir. Bu ifade, gazetenin bir eğitim aracı olarak görüldüğünü net bir şekilde ortaya koyar.
  • C) Devlet politikalarını eleştirmek: Şinasi'nin sözünde doğrudan devlet politikalarını eleştirme amacı yoktur. Gazeteler zamanla bu işlevi de üstlense de, Şinasi'nin bu cümledeki vurgusu eleştiri değil, toplumu geliştirme üzerinedir.
  • D) Edebi eserler yayınlamak: Gazeteler edebi eserlere de yer verebilir ancak "fikir ve irfan seviyesini yükseltmek" ifadesi sadece edebi eser yayınlamaktan çok daha geniş bir amacı, yani genel bir kültürel ve entelektüel gelişimi ifade eder. Edebi eserler bu amaca hizmet eden bir araç olabilir ama tek başına amaç değildir.
• Sonuca Ulaşalım: Şinasi'nin "Milletimizin fikir ve irfan seviyesini yükseltmek" sözü, gazetenin temel amacının toplumu bilgilendirmek, eğitmek ve genel kültür düzeyini artırmak olduğunu açıkça göstermektedir. Bu da en doğru şekilde "Halkı eğitmek ve aydınlatmak" seçeneği ile ifade edilmiştir.

Cevap B seçeneğidir.