İslam düşüncesinde "mükellef" kavramı, akıl baliğ olan ve dinin emir ve yasaklarına muhatap olan kişiyi ifade eder. Buna göre aşağıdakilerden hangisi mükellef olmanın şartlarından biri değildir?
A) Akıl sahibi olmak
B) İrade özgürlüğüne sahip olmak
C) Zengin olmak
D) Ergenlik çağına girmiş olmak
Sevgili öğrenciler, bu soruda İslam düşüncesindeki "mükellef" kavramını ve bu kavramın temel şartlarını anlamamız isteniyor. "Mükellef", dinin emir ve yasaklarından sorumlu olan, yani dini görevleri yerine getirmekle yükümlü olan kişidir. Bir kişinin mükellef sayılabilmesi için bazı temel şartları taşıması gerekir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Akıl sahibi olmak: Bu, mükellef olmanın en temel şartlarından biridir. Akıl sahibi olmayan, yani zihinsel engelli veya akli dengesi yerinde olmayan bir kişi, dinin emir ve yasaklarını anlayamaz ve uygulayamaz. Bu nedenle, İslam'da akıl sahibi olmak, dini sorumlulukların başlangıcıdır. Dolayısıyla bu, mükellef olmanın bir şartıdır.
- B) İrade özgürlüğüne sahip olmak: Bir kişinin yaptığı eylemlerden sorumlu tutulabilmesi için, o eylemi kendi özgür iradesiyle yapmış olması gerekir. Zorlama veya baskı altında yapılan eylemlerden kişi tam olarak sorumlu tutulmaz. Bu da mükellef olmanın önemli bir şartıdır.
- C) Zengin olmak: Zenginlik, İslam'da bazı özel ibadetler (örneğin zekat vermek veya hacca gitmek) için bir şart olabilir. Ancak genel olarak dinin emir ve yasaklarına muhatap olmak, yani "mükellef" olmak için zengin olmak şart değildir. Fakir bir kişi de namaz kılmak, oruç tutmak gibi temel ibadetlerden ve dinin genel hükümlerinden sorumludur. Dolayısıyla bu, mükellef olmanın genel şartlarından biri değildir.
- D) Ergenlik çağına girmiş olmak: İslam'da çocuklar, ergenlik çağına (buluğ çağına) ulaşana kadar dini sorumluluklardan tam olarak sorumlu tutulmazlar. Ergenlik çağına girmekle birlikte kişi, fiziksel ve zihinsel olarak olgunlaşmış kabul edilir ve dini hükümlere muhatap olur. Bu da mükellef olmanın temel bir şartıdır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, akıl sahibi olmak, irade özgürlüğüne sahip olmak ve ergenlik çağına girmiş olmak mükellef olmanın temel şartlarıdır. Zengin olmak ise bu şartlardan biri değildir.
Cevap C seçeneğidir.
