Mısır Sorunu (Kavalalı Mehmet Ali Paşa) Test 1

1833 yılında imzalanan Kütahya Antlaşması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Mısır Valiliği babadan oğula geçmek üzere Kavalalı ailesine verilmiştir
B) Osmanlı Devleti, Mısır'ın bağımsızlığını tanımıştır
C) Kavalalı Mehmet Ali Paşa'ya Suriye ve Adana valilikleri de verilmiştir
D) Rusya antlaşmanın garantörü olmuştur

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bugün, Osmanlı İmparatorluğu'nun önemli dönüm noktalarından biri olan 1833 tarihli Kütahya Antlaşması'nı ve bu antlaşmanın getirdiği sonuçları inceleyeceğiz. Bu antlaşma, Kavalalı Mehmet Ali Paşa isyanı sonucunda imzalanmış ve Osmanlı Devleti'nin iç ve dış siyasetinde derin izler bırakmıştır. Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirerek doğru cevabı bulalım:

• A) Mısır Valiliği babadan oğula geçmek üzere Kavalalı ailesine verilmiştir

  Bu ifade, Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın Mısır üzerindeki gücünü pekiştiren önemli bir adımdır. Ancak bu hak, Kütahya Antlaşması ile değil, daha sonra 1840 Londra Antlaşması ile tanınmıştır. Kütahya Antlaşması, Mehmet Ali Paşa'nın Mısır valiliğini onaylamış olsa da, babadan oğula geçiş hakkını içermiyordu. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.

• B) Osmanlı Devleti, Mısır'ın bağımsızlığını tanımıştır

  Kütahya Antlaşması ve sonrasındaki süreçte Mısır, Osmanlı Devleti'ne bağlı bir eyalet statüsünü korumuştur. Mehmet Ali Paşa'ya geniş yetkiler verilmiş olsa da, Mısır'ın tam bağımsızlığı söz konusu olmamıştır. Mısır, Osmanlı İmparatorluğu'nun bir parçası olarak kalmaya devam etmiştir. Bu nedenle bu seçenek de yanlıştır.

• C) Kavalalı Mehmet Ali Paşa'ya Suriye ve Adana valilikleri de verilmiştir

  İşte bu ifade, Kütahya Antlaşması'nın en önemli sonuçlarından birini doğru bir şekilde yansıtmaktadır. Kütahya Antlaşması ile Kavalalı Mehmet Ali Paşa'ya Mısır ve Girit valiliklerinin yanı sıra, oğlu İbrahim Paşa aracılığıyla Suriye (Şam, Halep, Trablusşam, Sayda) ve Adana valilikleri de verilmiştir. Bu durum, Mehmet Ali Paşa'nın gücünü ve etki alanını önemli ölçüde artırmıştır. Bu seçenek doğrudur.

• D) Rusya antlaşmanın garantörü olmuştur

  Kütahya Antlaşması'nın imzalanmasında İngiltere ve Fransa'nın arabuluculuk çabaları etkili olmuştur. Rusya, bu antlaşmanın doğrudan garantörü olmaktan ziyade, Osmanlı Devleti'nin zayıflığından faydalanarak kısa bir süre sonra Hünkar İskelesi Antlaşması'nı imzalamış ve Osmanlı'nın güvenliğini kendi çıkarları doğrultusunda garanti altına almıştır. Ancak Kütahya Antlaşması'nın kendisi için Rusya'nın doğrudan garantörlüğü söz konusu değildir. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Kütahya Antlaşması ile ilgili doğru ifade C seçeneğinde yer almaktadır.

Cevap C seçeneğidir.