🎓 KPSS Kurtuluş Savaşı (Muharebeler Dönemi) Test 1 - Ders Notu
Bu ders notu, Kurtuluş Savaşı'nın muharebeler dönemini (1. İnönü, 2. İnönü, Kütahya-Eskişehir, Sakarya ve Büyük Taarruz) ve bu savaşların sonuçlarını kapsamaktadır. Testte başarılı olmak için bu savaşların kronolojisini, nedenlerini, sonuçlarını ve önemli şahsiyetlerini bilmek önemlidir.
📌 I. İnönü Savaşı (6-12 Ocak 1921)
TBMM'nin düzenli ordusunun ilk zaferidir. Çerkes Ethem İsyanı'nın bastırılmasında etkili olmuştur.
- Savaşın Nedeni: Yunanlıların Ankara'yı ele geçirme ve TBMM'yi dağıtma amacı.
- Savaşın Sonuçları:
- TBMM'nin otoritesi arttı.
- İstiklal Marşı kabul edildi (12 Mart 1921).
- Teşkilat-ı Esasiye (1921 Anayasası) kabul edildi.
- Londra Konferansı düzenlendi.
- Afganistan ile Dostluk Antlaşması imzalandı.
⚠️ Dikkat: I. İnönü Savaşı, TBMM'nin iç ve dış politikada güçlenmesini sağlamıştır.
📌 II. İnönü Savaşı (23 Mart - 1 Nisan 1921)
Yunanlıların tekrar Ankara'yı ele geçirme girişimi başarısızlıkla sonuçlandı.
- Savaşın Nedeni: Yunanlıların I. İnönü Savaşı'nın intikamını alma ve Ankara'yı ele geçirme amacı.
- Savaşın Sonuçları:
- TBMM'nin saygınlığı arttı.
- İtilaf Devletleri'nin TBMM'ye bakışı değişti.
- Mustafa Kemal'in İsmet İnönü'ye telgrafı: "Siz orada sadece düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz."
💡 İpucu: II. İnönü Savaşı, TBMM'nin moralini yükseltmiş ve Kurtuluş Savaşı'na olan inancı artırmıştır.
📌 Kütahya-Eskişehir Savaşları (10-24 Temmuz 1921)
Kurtuluş Savaşı'nın ilk ve tek yenilgisidir. Türk ordusu Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmek zorunda kalmıştır.
- Savaşın Nedeni: Yunanlıların Ankara'ya ulaşmak istemesi ve TBMM'yi dağıtma hedefi.
- Savaşın Sonuçları:
- Türk ordusu Sakarya Nehri'nin doğusuna çekildi.
- TBMM'de tartışmalar yaşandı, Mustafa Kemal'e karşı muhalefet arttı.
- Mustafa Kemal'e Başkomutanlık yetkisi verildi (3 ay süreyle).
- Tekalif-i Milliye Emirleri yayınlandı.
⚠️ Dikkat: Bu savaşlar, ordunun yeniden toparlanması ve güçlenmesi için bir fırsat olmuştur. Tekalif-i Milliye Emirleri ile halkın desteği sağlanmıştır.
📌 Sakarya Meydan Muharebesi (23 Ağustos - 13 Eylül 1921)
22 gün 22 gece süren bu savaş, Türk ordusunun savunma savaşlarının en önemlilerindendir. "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır." sözü bu savaşta söylenmiştir.
- Savaşın Nedeni: Yunanlıların Ankara'yı ele geçirme ve TBMM'yi dağıtma son girişimi.
- Savaşın Sonuçları:
- Yunan ordusu yenildi ve geri çekilmeye başladı.
- TBMM'nin prestiji arttı.
- Mustafa Kemal'e Gazilik unvanı ve Mareşallik rütbesi verildi.
- İtilaf Devletleri ateşkes teklifinde bulundu.
- Ukrayna ile Dostluk Antlaşması imzalandı.
- Kars Antlaşması imzalandı (13 Ekim 1921).
- Fransa ile Ankara Antlaşması imzalandı (20 Ekim 1921).
💡 İpucu: Sakarya Meydan Muharebesi, Kurtuluş Savaşı'nın dönüm noktasıdır. Savunma savaşı sona ermiş, taarruz hazırlıkları başlamıştır.
📌 Büyük Taarruz (26 Ağustos - 18 Eylül 1922)
"Ordular ilk hedefiniz Akdeniz'dir, ileri!" emriyle başlayan ve Kurtuluş Savaşı'nı zaferle sonuçlandıran taarruzdur.
- Savaşın Nedeni: Türk ordusunun Yunan işgaline son verme ve bağımsızlığı sağlama amacı.
- Savaşın Sonuçları:
- Yunan ordusu ağır bir yenilgiye uğratıldı.
- Türk toprakları düşman işgalinden kurtarıldı.
- Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı (11 Ekim 1922).
- Lozan Barış Antlaşması'nın yolu açıldı.
- Kurtuluş Savaşı sona erdi.
⚠️ Dikkat: Büyük Taarruz, Türk milletinin bağımsızlık ve özgürlük mücadelesinin en önemli simgelerindendir.