Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmalara gelen ek yanlış yazılmıştır?
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bugünkü sorumuz, Türkçede kısaltmalara gelen eklerin doğru yazımıyla ilgili önemli bir dil bilgisi kuralını anlamamızı gerektiriyor. Bu kuralı iyi kavramak, yazım hatalarını önlemek için çok önemlidir. Türkçede kısaltmalara ek getirirken iki temel kurala dikkat etmemiz gerekir:
Şimdi seçenekleri bu kurallar ışığında adım adım inceleyelim:
"TBMM" bir kurum adının kısaltmasıdır (Türkiye Büyük Millet Meclisi). Kurala göre, bu tür kısaltmalara ek getirilirken kısaltmanın son harfinin okunuşu (M harfi "me" olarak okunur) esas alınır ve ek kesme işaretiyle ayrılır. Bu durumda "TBMM'nin" (te-be-me-me'nin) yazımı doğrudur.
"THY" bir kurum adının kısaltmasıdır (Türk Hava Yolları). Kurala göre, bu tür kısaltmalara ek getirilirken kısaltmanın son harfinin okunuşu (Y harfi "ye" olarak okunur) esas alınır ve ek kesme işaretiyle ayrılır. Bu durumda "THY'ye" (te-he-ye'ye) yazımı doğrudur.
"Prof." kelimesi "Profesör" unvanının kısaltmasıdır. Yukarıda belirttiğimiz ikinci kurala göre, bu tür unvan kısaltmalarına ek getirilirken kısaltılan kelimenin tamamının okunuşu esas alınır ve ek kesme işaretiyle ayrılmaz. "Profesör" kelimesine gelen ek "-ün" olmalıdır ("Profesörün"). Dolayısıyla, kısaltma kullanıldığında doğru yazım "Prof.ün" şeklinde, kesme işareti olmadan ve kelimenin tamamına göre ek getirilerek olmalıdır. "Prof.'un" yazımında hem kesme işareti yanlış kullanılmış hem de ek kısaltmanın okunuşuna göre getirilmiştir ("prof-un" gibi), bu da yanlıştır.
"Dr." kelimesi "Doktor" unvanının kısaltmasıdır. Bu cümlede "Dr." kısaltmasına doğrudan bir ek gelmemiştir. Ek ("-i") "Bey" kelimesine gelmiştir ("Bey'i"). "Dr." kısaltması unvan olarak doğru kullanılmıştır ve ek kısaltmaya değil, ismin sonundaki "Bey" kelimesine gelmiştir. Bu nedenle bu seçenekte bir yanlışlık yoktur.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "Prof." kısaltmasına gelen ekin yanlış yazıldığı seçeneğin C olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
