Sevgili öğrenciler, bu soruda 'kavurma' sözcüğünün hangi fiilimsi türünden türemiş bir kalıcı isim olduğunu bulmamız isteniyor. Adım adım inceleyelim:
- Öncelikle fiilimsi (eylemsi) ne demektir, hatırlayalım. Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerine belirli ekler getirilerek oluşturulan, fiil özelliklerini tamamen kaybetmeyip cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan kelimelerdir. Ancak bazen bu fiilimsiler, zamanla bir varlığın, kavramın veya eylemin adı haline gelerek kalıcı isim olurlar.
- Türkçede üç ana fiilimsi türü vardır:
- İsim-fiil (Ad Eylemsi): Fiillere -ma (-me), -ış (-iş, -uş, -üş), -mak (-mek) ekleri getirilerek yapılır. Cümlede isim gibi görev yapar. Örnek: okuma, gidiş, gelmek.
- Sıfat-fiil (Ortaç): Fiillere -an (-en), -ası (-esi), -mez (-maz), -ar (-er, -ır, -ir, -ur, -ür), -dik (-dık, -dik, -duk, -dük), -ecek (-acak), -miş (-mış, -miş, -muş, -müş) ekleri getirilerek yapılır. Cümlede sıfat gibi görev yapar. Örnek: koşan çocuk, gelecek yıl, kırılmış vazo.
- Zarf-fiil (Bağ-fiil, Ulaç): Fiillere -ip (-ıp, -up, -üp), -arak (-erek), -ken, -alı (-eli), -madan (-meden), -dıkça (-dikçe), -r...mez, -esiye (-asıya), -e...e, -casına (-cesine), -meksizin (-maksızın), -dığında (-diğinde) gibi ekler getirilerek yapılır. Cümlede zarf gibi görev yapar. Örnek: gülerek konuştu, gelince haber ver.
- Şimdi 'kavurma' sözcüğüne odaklanalım.
- Sözcüğün kökü 'kavur-' fiilidir.
- Bu fiil köküne '-ma' eki gelmiştir.
- '-ma' eki, isim-fiil eklerinden biridir.
- 'Kavurma' sözcüğü burada bir eylemi değil, belirli bir yiyeceği, bir yemeği ifade eden kalıcı bir isim haline gelmiştir. Örneğin, "Et kavurma çok lezzetliydi." cümlesinde 'kavurma' artık 'kavurma eylemi' değil, 'kavurularak yapılmış et yemeği' anlamına gelir.
- Bu tür kelimeler (dolma, sarma, dondurma, çakmak, yemek vb.) fiilimsi eki alarak türemiş olsalar da, zamanla bir varlığın veya kavramın adı haline geldikleri için kalıcı isimleşmişlerdir. Ancak türedikleri fiilimsi türü değişmez.
- Bu durumda, 'kavurma' sözcüğü '-ma' isim-fiil eki alarak türemiş ve kalıcı isim olmuştur.
Cevap A seçeneğidir.
