Öğretimde öğrencinin hazır bulunuşluk düzeyinin dikkate alınması hangi öğretim ilkesi ile ilgilidir?
A) Hayatilik ilkesi
B) Açıklık ilkesi
C) Bilinenden bilinmeyene ilkesi
D) Ekonomiklik ilkesi
Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, öğretim sürecinde öğrencinin mevcut bilgi, beceri ve olgunluk düzeyinin (yani hazır bulunuşluğunun) neden önemli olduğunu ve bunun hangi öğretim ilkesiyle doğrudan ilişkili olduğunu anlamamız isteniyor. Şimdi adım adım bu konuyu inceleyelim:
- Hazır Bulunuşluk Nedir?
- Hazır bulunuşluk, bir öğrencinin yeni bir konuyu öğrenmeye başlamadan önce sahip olması gereken ön bilgilere, becerilere, tutumlara ve olgunluk düzeyine denir.
- Örneğin, çarpma işlemini öğrenmek için toplama işlemini bilmek, hazır bulunuşluğun bilişsel bir yönüdür. Bir konuya ilgi duymak ise duyuşsal hazır bulunuşluktur.
- Öğretmen, dersi planlarken ve işlerken öğrencilerin bu hazır bulunuşluk düzeylerini mutlaka göz önünde bulundurmalıdır.
- Öğretim İlkelerini İnceleyelim:
- A) Hayatilik (Yaşama Yakınlık) İlkesi: Öğrenilen bilgilerin gerçek hayatla ilişkilendirilmesi, günlük yaşamda kullanılabilir olması ve öğrencilerin hayatına anlam katması gerektiğini vurgular. Bu ilke, öğrenmenin kalıcılığını ve anlamlılığını artırır.
- B) Açıklık (Ayaniyet) İlkesi: Konuların somut, anlaşılır, net ve şeffaf bir şekilde sunulmasını ifade eder. Öğretmenin kullandığı dilin, materyallerin ve yöntemlerin öğrencilerin kolayca anlayabileceği düzeyde olması ve birden fazla duyu organına hitap etmesi bu ilkenin gereğidir.
- C) Bilinenden Bilinmeyene İlkesi: Öğrencinin mevcut bilgi ve deneyimlerinden yola çıkarak, yeni ve bilinmeyen konulara doğru ilerlenmesi gerektiğini belirtir. Bu ilke, öğrencinin zihninde bir köprü kurarak yeni bilgileri mevcut şemalarına entegre etmesini sağlar.
- D) Ekonomiklik İlkesi: Öğretim sürecinin en az zaman, emek ve maliyetle en yüksek verimi sağlaması gerektiğini ifade eder. Kaynakların etkili ve verimli kullanılması bu ilkenin temelidir.
- Hazır Bulunuşluk ve Bilinenden Bilinmeyene İlkesi Arasındaki İlişki:
- Öğrencinin hazır bulunuşluk düzeyi, onun "bilinen" kısmını oluşturur. Yani öğrenci neyi biliyor, neyi yapabiliyor, hangi ön bilgilere sahip? İşte bunlar onun başlangıç noktasıdır.
- "Bilinenden bilinmeyene" ilkesi, öğretmenin tam da bu "bilinen" başlangıç noktasını tespit etmesini ve yeni konuları (bilinmeyeni) bu temel üzerine inşa etmesini gerektirir.
- Eğer bir öğretmen, öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeylerini dikkate almadan doğrudan yeni ve karmaşık konulara başlarsa, öğrenciler için "bilinen" bir temel olmaz ve öğrenme süreci kesintiye uğrar, zorlaşır veya imkansız hale gelir.
- Bu nedenle, öğrencinin hazır bulunuşluk düzeyini dikkate almak, doğrudan "bilinenden bilinmeyene" ilkesinin bir gereğidir ve bu ilkenin uygulanış biçimidir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, öğretimde öğrencinin hazır bulunuşluk düzeyinin dikkate alınması, öğrencinin mevcut bilgi ve deneyimlerinden yola çıkarak yeni bilgilere ulaşmasını sağlayan Bilinenden bilinmeyene ilkesi ile doğrudan ilgilidir.
Cevap C seçeneğidir.
