Aşağıdaki cümlelerden hangisi hem neden hem de sonuç bildirmektedir?
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, cümlelerin hem bir nedeni (sebebi) hem de bir sonucu (neticesi) aynı anda ifade edip etmediğini bulmamız isteniyor. Bir cümlenin neden-sonuç ilişkisi kurabilmesi için, bir olayın veya durumun başka bir olayı veya durumu ortaya çıkarması gerekir. Genellikle "için", "çünkü", "bu yüzden" gibi bağlaçlar bu ilişkiyi kurar.
Bu cümlede "yürüyüş yapmak", parka gitmenin amacını (niyetini) belirtir. Yani "parka gitmesinin sebebi yürüyüş yapmaktır." Burada bir amaç-sonuç ilişkisi vardır, doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi değildir. Parka gitmenin bir sonucu belirtilmemiştir.
İşte aradığımız örnek! Bu cümlede:
Neden: "Hızlı koştuğu için" (Yarışı kazanmasının sebebi hızlı koşmasıdır.)
Sonuç: "yarışı kazandı" (Hızlı koşmasının neticesi yarışı kazanmasıdır.)
Burada hızlı koşma eylemi, yarışı kazanma sonucunu doğrudan doğurmuştur. Hem neden hem de sonuç açıkça ifade edilmiştir. Bu, aradığımız net bir neden-sonuç ilişkisidir.
Bu cümlede de bir neden-sonuç ilişkisi vardır:
Neden: "Kitap okumayı sevdiği için" (Kütüphaneye üye olmasının sebebi kitap okumayı sevmesidir.)
Sonuç: "kütüphaneye üye oldu" (Kitap okumayı sevmesinin neticesi kütüphaneye üye olmasıdır.)
Bu seçenek de neden-sonuç ilişkisi içerir. Ancak B seçeneğindeki "hızlı koşmak" eylemi ile "yarışı kazanmak" sonucu arasındaki ilişki daha somut ve doğrudan bir eylem-sonuç ilişkisi olduğu için genellikle bu tür sorularda en doğrudan ve açık olan ilişki tercih edilir.
Bu cümle de A seçeneğine benzer şekilde bir amaç belirtir. "Yemek pişirmek", malzeme almanın amacıdır. Malzeme almanın bir sonucu değil, bir ön hazırlığıdır. Burada da doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi yoktur.
Seçenekleri incelediğimizde, B seçeneği hem nedeni ("hızlı koştuğu için") hem de bu nedenin doğrudan sonucunu ("yarışı kazandı") en net ve açık şekilde ifade etmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
