Ekber ve Erşed Sistemi, Osmanlı tahtına geçen padişahların genellikle daha yaşlı ve tecrübesiz olmalarına yol açmıştır. Zira bu sistemle birlikte şehzadeler, sancaklarda devlet yönetimi tecrübesi edinme fırsatını kaybetmişlerdir. Bu durum, saray içindeki güç dengelerinde önemli değişikliklere neden olmuştur.
Bu sistemin dolaylı bir sonucu olarak, sarayda hangi kurum veya kişilerin devlet yönetimindeki etkisi artmıştır?
A) Yeniçeri Ağası ve Kapıkulu Süvarileri.
B) Defterdar ve Nişancı gibi bürokratik makamlar.
C) Valide Sultan ve Sadrazam gibi makamlar.
D) Şeyhülislam ve Kadıaskerler.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözerken Ekber ve Erşed Sistemi'nin Osmanlı Devleti'ndeki etkilerini ve sonuçlarını anlamamız gerekiyor. Unutmayın, tarihsel olayları neden-sonuç ilişkisi içinde değerlendirmek, doğru cevaba ulaşmamızı kolaylaştırır.
Şimdi adım adım soruyu inceleyelim:
- Ekber ve Erşed Sistemi'nin Getirdiği Değişiklikler: Bu sistemle birlikte şehzadeler, sancaklara gönderilmiyor ve devlet yönetimi tecrübesi kazanma imkanı bulamıyorlardı. Bu durum, tecrübesiz padişahların tahta geçmesine neden oluyordu.
- Güç Dengelerindeki Değişim: Tecrübesiz padişahların yönetime gelmesi, saray içindeki bazı kurum ve kişilerin etkisini artırmıştır. Bu noktada, kimlerin padişah üzerindeki etkisinin artabileceğini düşünmeliyiz.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Yeniçeri Ağası ve Kapıkulu Süvarileri: Askeri güç unsurları olsalar da, doğrudan devlet yönetimindeki etkileri, özellikle saray içi dengeler düşünüldüğünde, diğer seçeneklere göre daha sınırlıdır.
- B) Defterdar ve Nişancı gibi bürokratik makamlar: Devletin mali ve yazışma işlerinden sorumlu olsalar da, padişahın tecrübesizliği durumunda doğrudan siyasi nüfuzları artmayabilir.
- C) Valide Sultan ve Sadrazam gibi makamlar: Valide Sultan (padişahın annesi), padişah üzerindeki doğal nüfuzu ve saray içindeki konumu sayesinde etkili olabilir. Sadrazam ise, padişahın yetkilerini devrettiği ve devlet işlerini yürüten en yetkili kişi olduğundan, tecrübesiz padişahlar döneminde daha da ön plana çıkabilir.
- D) Şeyhülislam ve Kadıaskerler: Dini ve hukuki konularda yetkili olsalar da, devlet yönetimindeki doğrudan etkileri, özellikle saray içi güç dengeleri açısından, diğer seçeneklere göre daha azdır.
- Sonuç: Tecrübesiz padişahların tahta geçmesiyle birlikte, Valide Sultan ve Sadrazam gibi makamların devlet yönetimindeki etkisi artmıştır. Çünkü bu kişiler, padişahın karar alma süreçlerinde daha fazla rol oynama fırsatı bulmuşlardır.
Cevap C seçeneğidir.
