Türkiye'nin Mutlak ve Göreceli Konumu Test 1

Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de ve Yengeç Dönencesi'nin kuzeyinde yer alması, güneş ışınlarının geliş açısı üzerinde belirleyici bir rol oynar.
Bu duruma göre, Türkiye ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Güneş ışınlarını hiçbir zaman dik açıyla almaz.
B) Gölge boyları her zaman kuzeye düşer.
C) Yaz aylarında gündüz süresi kış aylarından kısadır.
D) Ekvator'a olan uzaklığı tüm illerde aynıdır.

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bu soruda Türkiye'nin coğrafi konumu ve bunun güneş ışınlarının geliş açısı üzerindeki etkileri hakkında bir değerlendirme yapmamız isteniyor. Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de ve Yengeç Dönencesi'nin kuzeyinde yer alması, bazı önemli sonuçları beraberinde getirir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Güneş ışınlarını hiçbir zaman dik açıyla almaz.

  Bu ifade doğrudur. Yengeç Dönencesi (yaklaşık 23°27' Kuzey enlemi), güneş ışınlarının dik açıyla (90 derece) düşebileceği en kuzeydeki sınırdır. Türkiye, Yengeç Dönencesi'nin kuzeyinde yer aldığı için, güneş ışınları hiçbir zaman Türkiye topraklarına 90 derecelik açıyla düşmez. Güneş ışınları Türkiye'ye her zaman eğik açılarla gelir ve en büyük açıyla geldiği zaman bile 90 derecenin altında kalır.

• B) Gölge boyları her zaman kuzeye düşer.

  Bu ifade yanlıştır. Türkiye, Yengeç Dönencesi'nin kuzeyinde olduğu için, öğle vakti güneş her zaman güneyden gelir ve bu durumda gölgeler kuzeye düşer. Ancak "her zaman" ifadesi bu seçeneği yanlış yapar. Gün içinde güneşin konumu değiştiği için (sabah doğudan, akşam batıdan gelmesi gibi), gölgelerin yönü de değişir. Örneğin, sabah saatlerinde gölgeler batıya, akşam saatlerinde ise doğuya düşebilir. Sadece öğle vakti gölgeler kuzeye düşer.

• C) Yaz aylarında gündüz süresi kış aylarından kısadır.

  Bu ifade yanlıştır. Türkiye, Kuzey Yarım Küre'de yer alır. Kuzey Yarım Küre'de yaz aylarında (örneğin 21 Haziran'da) gündüz süreleri en uzun, kış aylarında (örneğin 21 Aralık'ta) ise en kısa olur. Bu durum, eksen eğikliğinin bir sonucudur. Dolayısıyla Türkiye'de yaz aylarında gündüz süresi kış aylarından daha uzundur.

• D) Ekvator'a olan uzaklığı tüm illerde aynıdır.

  Bu ifade yanlıştır. Türkiye, yaklaşık 36° Kuzey ile 42° Kuzey enlemleri arasında yer alır. Farklı enlemlerde bulunan illerin Ekvator'a olan uzaklığı da farklıdır. Örneğin, güneydeki Hatay ili Ekvator'a daha yakınken, kuzeydeki Sinop ili Ekvator'a daha uzaktır.

Yukarıdaki açıklamalara göre, Türkiye'nin coğrafi konumuyla ilgili doğru ifade A seçeneğidir.

Cevap A seçeneğidir.