2. sınıf Türkçe niteleme (sıfat) nedir? örneklerle açıklama Test 1

4. "Kırmızı" sözcüğü hangi cümlede niteleme sıfatı olarak kullanılmıştır?

A) En sevdiğim renk kırmızıdır.
B) Kırmızı elbiseyi çok beğenmişti.
C) Arabasının rengi kırmızıydı.
D) Kırmızı, enerjik bir renktir.

Sevgili öğrenciler, bu soruda "niteleme sıfatı" kavramını anlamamız gerekiyor. Bir sözcüğün niteleme sıfatı olabilmesi için, bir ismi (varlığı) nitelemesi, yani onun rengini, durumunu, biçimini, nasıl olduğunu bildirmesi gerekir. Bu tür sıfatlar isme sorulan "nasıl?" sorusuna cevap verir.

• A) En sevdiğim renk kırmızıdır.

  Bu cümlede "kırmızıdır" sözcüğü, cümlenin yüklemidir. "En sevdiğim renk" olan varlığın ne olduğunu belirtmektedir. Burada "kırmızı" bir ismi nitelememekte, doğrudan bir renk adını ifade etmektedir.

• B) Kırmızı elbiseyi çok beğenmişti.

  Burada "elbise" bir isimdir. "Kırmızı" sözcüğü ise "elbise" isminin önüne gelerek onun rengini belirtmektedir. "Nasıl elbise?" diye sorduğumuzda cevabı "kırmızı elbise" olur. Bu durumda "kırmızı", "elbise" ismini niteleyen bir sıfattır.

• C) Arabasının rengi kırmızıydı.

  Bu cümlede "kırmızıydı" sözcüğü yine cümlenin yüklemidir. "Arabanın rengi" olan varlığın ne olduğunu ifade etmektedir. Tıpkı A seçeneğinde olduğu gibi, burada da "kırmızı" bir ismi niteleme görevinde değildir.

• D) Kırmızı, enerjik bir renktir.

  Bu cümlede "Kırmızı" sözcüğü, cümlenin öznesi olarak kullanılmıştır. Burada "kırmızı" bir renk adı olarak, yani bir isim olarak kullanılmıştır ve kendisi hakkında bilgi verilmektedir. Başka bir ismi nitelememektedir.

Bu açıklamalar ışığında, "kırmızı" sözcüğünün bir ismi nitelediği tek seçenek B seçeneğidir.

Cevap B seçeneğidir.