2. sınıf Türkçe niteleme (sıfat) nedir? örneklerle açıklama Test 1

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde niteleme sıfatı isimden önce gelmemiştir?

A) Güzel bir gün geçirdik.
B) Masanın üzerinde eski bir saat vardı.
C) Çalışkan öğrenciler ödüllendirildi.
D) Bahçedeki ağaçlar çiçek açmış.

Sevgili öğrenciler, bu soruda niteleme sıfatının isimden önce gelmediği cümleyi bulmamız isteniyor. Öncelikle niteleme sıfatının ne olduğunu hatırlayalım:

• Niteleme Sıfatı: Varlıkların (isimlerin) rengini, durumunu, biçimini, kısacası nasıl olduklarını bildiren sıfatlardır. İsme sorulan "nasıl?" sorusuna cevap verirler. Örneğin, "kırmızı araba" derken "araba" isim, "nasıl araba?" sorusuna "kırmızı" cevabını aldığımız için "kırmızı" niteleme sıfatıdır.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Güzel bir gün geçirdik.

  Burada "gün" isimdir. "Nasıl bir gün?" diye sorduğumuzda "güzel" cevabını alırız. "Güzel" kelimesi bir niteleme sıfatıdır ve "gün" isminden önce gelmiştir. Bu seçenek aradığımız cevap değildir.

• B) Masanın üzerinde eski bir saat vardı.

  Burada "saat" isimdir. "Nasıl bir saat?" diye sorduğumuzda "eski" cevabını alırız. "Eski" kelimesi bir niteleme sıfatıdır ve "saat" isminden önce gelmiştir. Bu seçenek de aradığımız cevap değildir.

• C) Çalışkan öğrenciler ödüllendirildi.

  Burada "öğrenciler" isimdir. "Nasıl öğrenciler?" diye sorduğumuzda "çalışkan" cevabını alırız. "Çalışkan" kelimesi bir niteleme sıfatıdır ve "öğrenciler" isminden önce gelmiştir. Bu seçenek de aradığımız cevap değildir.

• D) Bahçedeki ağaçlar çiçek açmış.

  Bu cümlede "ağaçlar" isimdir. "Bahçedeki" kelimesi "hangi ağaçlar?" sorusuna cevap verir ve bir belirtme sıfatıdır (işaret sıfatı). "Nasıl ağaçlar?" sorusuna cevap veren bir niteleme sıfatı bulunmamaktadır. Dolayısıyla, bu cümlede isimden önce gelen bir niteleme sıfatı yoktur. Bu durum, sorunun istediği "niteleme sıfatı isimden önce gelmemiştir" koşulunu sağlamaktadır.

Bu durumda, niteleme sıfatının isimden önce gelmediği cümle D seçeneğidir.

Cevap D seçeneğidir.