Sevgili öğrenciler, bu soru, Milli Mücadele dönemimizin çok önemli bir başlangıcını ve halkımızın işgaller karşısındaki ilk tepkisini anlamamızı istiyor. Şimdi adım adım bu soruyu inceleyelim:
- Mondros Ateşkes Antlaşması'nın Önemi: Birinci Dünya Savaşı'nı bitiren bu antlaşma, Osmanlı Devleti için çok ağır şartlar içeriyordu. Özellikle 7. maddesi (İtilaf Devletleri güvenliklerini tehdit eden bir durum karşısında herhangi bir stratejik noktayı işgal edebileceklerdi) ve 24. maddesi (Doğu Anadolu'da altı ilde karışıklık çıkarsa İtilaf Devletleri bu illeri işgal edebileceklerdi) Anadolu'nun işgaline zemin hazırladı.
- İşgallerin Başlaması: Mondros'tan sonra İtilaf Devletleri, antlaşmanın maddelerini bahane ederek Anadolu'nun çeşitli yerlerini işgal etmeye başladılar. İzmir'in işgali (15 Mayıs 1919) bu işgallerin en acı ve sembolik başlangıçlarından biriydi.
- Halkın Tepkisi: Osmanlı Devleti'nin işgallere karşı yeterince direnememesi ve ordunun terhis edilmesi üzerine, Anadolu halkı kendi bölgelerini korumak amacıyla harekete geçti. Bu hareket, merkezi bir emirle değil, bölgesel ve kendiliğinden gelişen bir direnişti.
- Düzensiz Silahlı Direniş: Halkın oluşturduğu bu direniş birlikleri, düzenli bir ordu yapısına sahip değildi. Kendi imkanlarıyla silahlanan, yerel halktan oluşan ve genellikle kendi bölgelerini savunmaya odaklanan bu gruplara "düzensiz silahlı direniş örgütlenmesi" denir.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) Düzenli Ordu: Düzenli Ordu, daha sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kurulacak ve Kuvâ-yı Millîye'nin yerini alarak daha organize bir mücadele yürütecektir. Yani işgallerin ilk tepkisi değildir.
- B) Kuvâ-yı Millîye: "Milli Kuvvetler" anlamına gelen bu ifade, tam da soruda anlatılan, Mondros sonrası işgallere karşı halkın kendi bölgelerini korumak amacıyla oluşturduğu düzensiz silahlı direniş örgütlenmesinin adıdır.
- C) Teşkilat-ı Mahsusa: Bu, Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı öncesinde ve sırasında kurduğu, istihbarat ve gerilla faaliyetleri yürüten özel bir teşkilattı. Halkın işgallere karşı kendiliğinden oluşturduğu bir yapı değildir.
- D) Heyet-i Temsiliye: Bu, Milli Mücadele döneminde Sivas Kongresi'nde oluşturulan ve ulusal direnişin siyasi liderliğini üstlenen bir kuruldur. Silahlı bir direniş örgütü değil, siyasi bir temsil organıdır.
Bu bilgiler ışığında, Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra Anadolu'nun işgal edilmesi üzerine halkın kendi bölgelerini korumak amacıyla oluşturduğu düzensiz silahlı direniş örgütlenmesine verilen ad Kuvâ-yı Millîye'dir.
Cevap B seçeneğidir.
