🎓 9. sınıf türk dili ve edebiyatı 1. dönem 2. yazılı 7. senaryo meb Test 1 - Ders Notu
Bu ders notu, 9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. dönem 2. yazılı sınavına hazırlık için hazırlanmıştır. Test, fiilimsiler, cümle türleri ve anlatım bozuklukları gibi temel konuları kapsamaktadır.
📌 Fiilimsiler
Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerinden türetilen, ancak fiil gibi çekimlenemeyen, isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılabilen sözcüklerdir.
- İsim-fiil (ad-eylem): -ma, -ış, -mak eklerini alır. Örnek: "Okumak güzeldir."
- Sıfat-fiil (ortaç): -an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş eklerini alır. Örnek: "Koşan çocuklar."
- Zarf-fiil (ulaç, bağ-fiil): -ken, -alı, -madan, -ınca, -ip, -arak, -dıkça, -e… -e, -r… -maz eklerini alır. Örnek: "Gülerek konuştu."
⚠️ Dikkat: Fiilimsiler fiil anlamını taşırken, fiiller gibi çekimlenemezler. Olumsuzluk eki alabilirler.
📌 Cümle Türleri
Cümleler, anlamlarına, yükleminin türüne ve yapısına göre farklı şekillerde sınıflandırılabilir.
- Anlamına Göre Cümleler: Olumlu, olumsuz, soru, ünlem, emir, dilek cümleleri.
- Yükleminin Türüne Göre Cümleler: Fiil cümlesi, isim cümlesi.
- Yapısına Göre Cümleler: Basit cümle, birleşik cümle (girişik birleşik, şartlı birleşik, iç içe birleşik, ki'li birleşik), sıralı cümle, bağlı cümle.
💡 İpucu: Cümle türlerini belirlerken öncelikle yüklemi bulmak işinizi kolaylaştırır.
📌 Anlatım Bozuklukları
Anlatım bozuklukları, bir cümlede anlam belirsizliğine veya dil bilgisi kurallarına aykırılığa neden olan hatalardır.
- Gereksiz Sözcük Kullanımı: Aynı anlamı taşıyan sözcüklerin bir arada kullanılması. Örnek: "Gelecek sene sınav olacak." (Sene zaten gelecek demektir.)
- Sözcüğün Yanlış Anlamda Kullanımı: Bir sözcüğün anlamının dışında kullanılması. Örnek: "Fiyatlar gitgide düşüyor." (Fiyatlar düşer, iner.)
- Anlam Belirsizliği: Cümlede anlamın tam olarak anlaşılmaması. Örnek: "Öğretmen, Ayşe'yi sevdiğini söyledi." (Kim kimi seviyor belli değil.)
- Özne-Yüklem Uyuşmazlığı: Özne ile yüklemin sayı veya kişi bakımından uyuşmaması. Örnek: "Ben ve kardeşim sinemaya gideceğiz." (Biz gideceğiz olmalı.)
- Tamlama Yanlışları: İsim veya sıfat tamlamalarında yapılan hatalar. Örnek: "Okul ve ders araç gereçleri." (Okul araç gereçleri ve ders araç gereçleri olmalı.)
📝 Not: Anlatım bozukluklarını bulmak için cümleyi dikkatlice okuyup, mantıksızlıkları ve dil bilgisi hatalarını tespit etmeye çalışın.
