6. sınıf İsim çekim ekleri nelerdir? Görevleri nedir? Test 1

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "-den" eki neden (sebep) bildirme işlevinde kullanılmıştır?

A) Sınavdan yüksek not aldı.
B) Yorgunluktan uyuyakalmış.
C) Evden yeni çıktılar.
D) Ağaçtan elma topladılar.

Sevgili öğrenciler, bu soruda "-den" ekinin farklı işlevlerini anlamamız isteniyor. "-den" eki, Türkçede sadece bir yerden ayrılma (çıkma) anlamı taşımaz; aynı zamanda neden, sebep, karşılaştırma, kaynak gibi farklı anlamlar da katabilir. Şimdi her bir seçeneği tek tek inceleyelim ve "-den" ekinin hangi anlamda kullanıldığını bulalım.

• A) Sınavdan yüksek not aldı.

  Bu cümlede "-den" eki, "yüksek not almanın kaynağını" veya "hangi konuda yüksek not alındığını" belirtir. Yani, notun alındığı yeri veya konuyu gösterir. "Nereden yüksek not aldı?" sorusuna "Sınavdan" cevabını veririz. Burada bir neden (sebep) bildirme işlevi yoktur.

• B) Yorgunluktan uyuyakalmış.

  Bu cümlede "-den" eki, "uyuyakalma eyleminin nedenini" yani "sebebini" açıklar. "Neden uyuyakalmış?" diye sorduğumuzda "Yorgunluktan" cevabını alırız. Burada yorgunluk, uyuyakalmanın doğrudan sebebidir. Bu nedenle, "-den" eki burada neden (sebep) bildirme işlevinde kullanılmıştır.

• C) Evden yeni çıktılar.

  Bu cümlede "-den" eki, "çıkma eyleminin başlangıç noktasını" yani "nereden ayrıldıklarını" belirtir. "Nereden çıktılar?" sorusuna "Evden" cevabını veririz. Burada bir neden (sebep) bildirme işlevi yoktur.

• D) Ağaçtan elma topladılar.

  Bu cümlede "-den" eki, "elma toplama eyleminin kaynağını" yani "elmaların nereden toplandığını" belirtir. "Nereden elma topladılar?" sorusuna "Ağaçtan" cevabını veririz. Burada bir neden (sebep) bildirme işlevi yoktur.

Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "-den" ekinin neden (sebep) bildirme işlevinde kullanıldığı cümlenin B seçeneği olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap B seçeneğidir.