Aşağıda adları verilen bileşiklerden hangisinin formülü doğru verilmiştir?
A) Bakır(I) sülfür: $CuS$
B) Kurşun(IV) oksit: $PbO_2$
C) Kalay(II) klorür: $SnCl_4$
D) Krom(III) nitrür: $CrN_3$
E) Cıva(II) iyodür: $HgI$
Bu soruda, verilen bileşik adları ile karşılarındaki kimyasal formüllerin doğruluğunu kontrol etmemiz isteniyor. İyonik bileşiklerin formüllerini yazarken, katyonun (metal iyonu) ve anyonun (ametal iyonu) yüklerini dengeleyerek toplam yükün sıfır olmasını sağlamamız gerekir. Metalin yükü, Roma rakamıyla parantez içinde belirtilmiştir.
Her bir seçeneği tek tek inceleyelim:
A) Bakır(I) sülfür: $CuS$
Bakır(I) demek, bakırın yükünün $+1$ olduğu anlamına gelir ($Cu^{+}$).
Sülfür iyonunun yükü $-2$'dir ($S^{2-}$).
Yükleri dengelemek için iki tane $Cu^{+}$ iyonu ve bir tane $S^{2-}$ iyonu gerekir. Yani formül $Cu_2S$ olmalıdır.
Verilen formül $CuS$ olduğu için bu seçenek yanlıştır. ($CuS$ formülü Bakır(II) sülfür için geçerlidir.)
B) Kurşun(IV) oksit: $PbO_2$
Kurşun(IV) demek, kurşunun yükünün $+4$ olduğu anlamına gelir ($Pb^{4+}$).
Oksit iyonunun yükü $-2$'dir ($O^{2-}$).
Yükleri dengelemek için bir tane $Pb^{4+}$ iyonu ve iki tane $O^{2-}$ iyonu gerekir ($1 \times (+4) + 2 \times (-2) = 0$). Yani formül $PbO_2$ olmalıdır.
Verilen formül $PbO_2$ olduğu için bu seçenek doğrudur.
C) Kalay(II) klorür: $SnCl_4$
Kalay(II) demek, kalayın yükünün $+2$ olduğu anlamına gelir ($Sn^{2+}$).
Klorür iyonunun yükü $-1$'dir ($Cl^{-}$).
Yükleri dengelemek için bir tane $Sn^{2+}$ iyonu ve iki tane $Cl^{-}$ iyonu gerekir. Yani formül $SnCl_2$ olmalıdır.
Verilen formül $SnCl_4$ olduğu için bu seçenek yanlıştır. ($SnCl_4$ formülü Kalay(IV) klorür için geçerlidir.)
D) Krom(III) nitrür: $CrN_3$
Krom(III) demek, kromun yükünün $+3$ olduğu anlamına gelir ($Cr^{3+}$).
Nitrür iyonunun yükü $-3$'tür ($N^{3-}$).
Yükleri dengelemek için bir tane $Cr^{3+}$ iyonu ve bir tane $N^{3-}$ iyonu gerekir. Yani formül $CrN$ olmalıdır.
Verilen formül $CrN_3$ olduğu için bu seçenek yanlıştır.
E) Cıva(II) iyodür: $HgI$
Cıva(II) demek, cıvanın yükünün $+2$ olduğu anlamına gelir ($Hg^{2+}$).
İyodür iyonunun yükü $-1$'dir ($I^{-}$).
Yükleri dengelemek için bir tane $Hg^{2+}$ iyonu ve iki tane $I^{-}$ iyonu gerekir. Yani formül $HgI_2$ olmalıdır.
Verilen formül $HgI$ olduğu için bu seçenek yanlıştır. ($HgI$ formülü Cıva(I) iyodür için geçerli olabilir, ancak Cıva(I) iyonu genellikle $Hg_2^{2+}$ şeklinde bulunur ve formülü $Hg_2I_2$ olurdu.)
