11. sınıf biyoloji 2. dönem 2. yazılı 1. senaryo Test 2

Aynı komünitede yaşayan farklı türler arasında gerçekleşen rekabet ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Rekabet, sınırlı kaynaklar (besin, su, ışık, yaşam alanı) için ortaya çıkar.

B) Türler arası rekabet, her iki tür için de olumsuz bir etkileşimdir.

C) Rekabet dışlama prensibine göre, aynı nişe sahip iki tür uzun süre bir arada yaşayamaz.

D) Rekabet, türlerin niş farklılaşması veya kaynak paylaşımı yoluyla bir arada yaşamasına neden olabilir.

E) Tür içi rekabet, türler arası rekabete göre genellikle daha az şiddetlidir.

Sevgili öğrenciler,

Bu soruda, aynı komünitede yaşayan farklı türler arasında gerçekleşen rekabet (türler arası rekabet) ile ilgili verilen ifadelerden hangisinin yanlış olduğunu bulmamız isteniyor. Her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim:

• A) Rekabet, sınırlı kaynaklar (besin, su, ışık, yaşam alanı) için ortaya çıkar.

  Bu ifade doğrudur. Rekabetin temel nedeni, bir ortamdaki kaynakların (yiyecek, su, barınak, ışık gibi) tüm bireylerin veya türlerin ihtiyaçlarını karşılayacak kadar bol olmamasıdır. Kaynaklar sınırlı olduğunda, bu kaynaklara ulaşmak için bir mücadele başlar ve buna rekabet denir.

• B) Türler arası rekabet, her iki tür için de olumsuz bir etkileşimdir.

  Bu ifade doğrudur. Türler arası rekabet, ekolojide genellikle "eksi-eksi" (-/-) etkileşim olarak kabul edilir. Yani, rekabet eden her iki tür de bu etkileşimden olumsuz etkilenir. Her iki tür de kaynaklara ulaşmak için enerji harcar, büyüme oranları düşebilir, üreme başarıları azalabilir veya hayatta kalma şansları düşebilir.

• C) Rekabet dışlama prensibine göre, aynı nişe sahip iki tür uzun süre bir arada yaşayamaz.

  Bu ifade doğrudur. Bu prensip, "Gause'nin Rekabetçi Dışlama Prensibi" olarak da bilinir. Eğer iki farklı tür, aynı sınırlayıcı kaynaklar için tam olarak aynı ekolojik nişi (yaşam alanı, beslenme şekli, üreme stratejisi vb.) kullanıyorsa, daha rekabetçi olan tür diğerini ortamdan dışlayacak veya yok olmasına neden olacaktır. Uzun vadede aynı nişi paylaşan iki tür bir arada varlığını sürdüremez.

• D) Rekabet, türlerin niş farklılaşması veya kaynak paylaşımı yoluyla bir arada yaşamasına neden olabilir.

  Bu ifade doğrudur. Rekabet, türler üzerinde evrimsel bir baskı oluşturabilir. Bu baskı sonucunda türler, rekabeti azaltmak için farklı stratejiler geliştirebilirler. Örneğin, farklı besin kaynaklarını kullanabilir (niş farklılaşması), aynı kaynakları günün farklı saatlerinde veya farklı yerlerinde kullanabilir (kaynak paylaşımı). Bu adaptasyonlar, benzer ihtiyaçları olan türlerin aynı ortamda bir arada yaşamasına olanak tanır.

• E) Tür içi rekabet, türler arası rekabete göre genellikle daha az şiddetlidir.

  Bu ifade yanlıştır. Tam tersine, tür içi rekabet (aynı türün bireyleri arasındaki rekabet) genellikle türler arası rekabete (farklı türlerin bireyleri arasındaki rekabet) göre daha şiddetlidir. Bunun nedeni şudur: Aynı türün bireyleri, yaşam alanları, besin kaynakları, üreme partnerleri gibi tüm temel kaynaklar için tamamen aynı ihtiyaçlara sahiptir. Yani, ekolojik nişleri %100 örtüşür. Farklı türler arasında ise nişler genellikle tamamen örtüşmez; bazı farklılıklar bulunur. Bu nedenle, aynı türün bireyleri arasındaki doğrudan ve tam örtüşen ihtiyaçlar, rekabeti daha yoğun hale getirir.

Bu durumda, yanlış olan ifade E seçeneğidir.

Cevap E seçeneğidir.