Komünitede görülen simbiyotik ilişkilerle ilgili aşağıdaki örneklerden hangisi kommensalizm ilişkisine örnektir?
A) Baklagillerin köklerinde yaşayan azot bağlayıcı bakteriler.
B) İnsan bağırsağında yaşayan K vitamini üreten bakteriler.
C) Köpek balıklarının etrafında yaşayan küçük pilot balıkları.
D) Bir ağacın gövdesinde yaşayan öksürük otu (yarı parazit).
E) Mantar ve alglerin oluşturduğu likenler.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, doğadaki canlılar arasındaki etkileşimlerden biri olan simbiyotik ilişkileri ve özellikle kommensalizm kavramını anlamamız isteniyor. Gelin, bu kavramları adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım.
- Simbiyotik İlişkiler Nedir?
Simbiyotik ilişkiler, farklı türden iki canlının uzun süreli ve yakın bir şekilde bir arada yaşaması durumudur. Bu ilişkiler genellikle üç ana başlık altında incelenir: mutualizm, kommensalizm ve parazitizm.
- Kommensalizm Nedir?
Kommensalizm, simbiyotik ilişkilerden biridir. Bu ilişkide, bir tür bu birliktelikten fayda sağlarken, diğer tür bu durumdan ne fayda ne de zarar görür; yani etkilenmez. Fayda sağlayan türe "kommensal", etkilenmeyen türe ise "konak" denir.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Baklagillerin köklerinde yaşayan azot bağlayıcı bakteriler: Bu, mutualizm (karşılıklı fayda) ilişkisine örnektir. Bakteriler bitkiye azot sağlar, bitki ise bakterilere besin ve barınak sağlar. Her iki taraf da bu ilişkiden fayda görür.
- B) İnsan bağırsağında yaşayan K vitamini üreten bakteriler: Bu da mutualizm ilişkisine örnektir. Bakteriler insan için K vitamini üretirken, insan bağırsağı bakterilere besin ve yaşam alanı sunar. Her iki taraf da fayda sağlar.
- C) Köpek balıklarının etrafında yaşayan küçük pilot balıkları: Bu, kommensalizm ilişkisine mükemmel bir örnektir. Pilot balıkları, köpek balıklarının etrafında yüzerek yırtıcılardan korunur ve köpek balığının avlarından arta kalan besin kırıntılarıyla beslenir. Pilot balıkları bu durumdan fayda sağlarken, köpek balığı bu küçük balıklardan ne fayda görür ne de zarar görür; yani etkilenmez.
- D) Bir ağacın gövdesinde yaşayan öksürük otu (yarı parazit): Bu, parazitizm ilişkisine örnektir. Öksürük otu, konak ağacın odun borularından su ve mineral alarak ağaca zarar verirken kendisi fayda sağlar. Bir taraf fayda görürken diğer taraf zarar görür.
- E) Mantar ve alglerin oluşturduğu likenler: Bu da mutualizm ilişkisine örnektir. Algler fotosentez yaparak mantara besin üretirken, mantar alglere su, mineral ve koruma sağlar. Her iki taraf da bu birliktelikten fayda görür.
- Sonuç:
Seçenekleri incelediğimizde, köpek balıkları ve pilot balıkları arasındaki ilişkinin, bir tarafın fayda sağladığı (pilot balığı) ve diğer tarafın etkilenmediği (köpek balığı) kommensalizm tanımına tam olarak uyduğunu görüyoruz.
Cevap C seçeneğidir.
