11. sınıf biyoloji 2. dönem 2. yazılı 2. senaryo Test 2

Dişi üreme sisteminde yumurta oluşumu (oogenez) ve salgılanması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Oogenez, ergenlik döneminde başlar ve menopoza kadar devam eder.

B) Her ay birincil oositler mayoz bölünme geçirerek dört olgun yumurta hücresi oluşturur.

C) Ovulasyon (yumurtlama) sırasında yumurta hücresi, fallop tüpünden doğrudan rahime geçer.

D) Korpus luteum, progesteron ve östrojen hormonları salgılayarak rahim duvarını gebeliğe hazırlar.

E) Döllenme genellikle rahimde gerçekleşir.

Merhaba sevgili öğrenciler!

Dişi üreme sisteminde yumurta oluşumu (oogenez) ve salgılanması oldukça karmaşık ve önemli bir süreçtir. Bu soruda, bu süreçle ilgili doğru ifadeyi bulmamız isteniyor. Her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim:

• A) Oogenez, ergenlik döneminde başlar ve menopoza kadar devam eder.

  Bu ifade yanlıştır. Oogenez, aslında dişi fetüsün anne karnındaki gelişimi sırasında, yani embriyonik dönemde başlar. Kız bebek doğduğunda yumurtalıklarında binlerce birincil oosit (mayoz I evresinde bekleyen yumurta öncü hücreleri) bulunur. Ergenlik döneminde ise bu birincil oositlerden her ay biri olgunlaşmaya devam eder. Dolayısıyla, oogenezin başlangıcı ergenlik değil, embriyonik dönemdir.

• B) Her ay birincil oositler mayoz bölünme geçirerek dört olgun yumurta hücresi oluşturur.

  Bu ifade de yanlıştır. Oogenezde mayoz bölünme sonucunda genellikle sadece bir tane olgun yumurta hücresi (ikincil oosit, döllenme olursa olgun yumurta) ve iki veya üç tane kutup cisimciği oluşur. Kutup cisimcikleri küçük hücrelerdir ve genellikle dejenere olurlar, döllenme yetenekleri yoktur. Dört olgun hücre oluşumu erkeklerde sperm oluşumu (spermatogenez) için geçerlidir.

• C) Ovulasyon (yumurtlama) sırasında yumurta hücresi, fallop tüpünden doğrudan rahime geçer.

  Bu ifade de doğru değildir. Ovulasyon sırasında yumurta hücresi (ikincil oosit), yumurtalıktan atılır ve fallop tüpünün saçakları (fimbriyaları) tarafından yakalanır. Yumurta hücresi, fallop tüpü içinde ilerler ve döllenme genellikle fallop tüpünün ampulla adı verilen geniş kısmında gerçekleşir. Rahime doğrudan geçmez, fallop tüpü aracılığıyla rahime ulaşır.

• D) Korpus luteum, progesteron ve östrojen hormonları salgılayarak rahim duvarını gebeliğe hazırlar.

  Bu ifade doğrudur. Yumurtlama (ovulasyon) gerçekleştikten sonra, yumurtayı serbest bırakan folikülün kalıntıları korpus luteum (sarı cisim) adı verilen geçici bir endokrin yapıya dönüşür. Korpus luteum, özellikle progesteron ve daha az miktarda östrojen hormonu salgılar. Bu hormonlar, rahim iç duvarının (endometriyum) kalınlaşmasını, kan damarları açısından zenginleşmesini ve salgı bezlerinin gelişmesini sağlayarak olası bir embriyo implantasyonu (yerleşmesi) için rahmi gebeliğe hazırlar.

• E) Döllenme genellikle rahimde gerçekleşir.

  Bu ifade yanlıştır. Döllenme, yani sperm ve yumurta hücresinin birleşmesi, genellikle fallop tüpünün yumurtalığa yakın olan ampulla bölgesinde gerçekleşir. Rahim, döllenmiş yumurtanın (zigotun) gelişerek embriyoya dönüştüğü ve implante olduğu yerdir, döllenmenin gerçekleştiği yer değildir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, doğru ifade D seçeneğidir.

Cevap D seçeneğidir.