Kazanılmış bağışıklık, vücudun belirli bir patojene karşı özel olarak geliştirdiği savunma mekanizmalarını içerir. Bu bağışıklık türü, aktif ve pasif olmak üzere ikiye ayrılır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi pasif kazanılmış bağışıklığa örnek olarak verilebilir?
A) Kızamık hastalığını geçirmiş bir kişinin ömür boyu bağışıklık kazanması.
B) Aşı yoluyla vücuda zayıflatılmış veya ölü mikroorganizmaların verilmesi.
C) Anne sütüyle bebeğe antikor geçişi.
D) Grip virüsüne karşı vücudun kendi antikorlarını üretmesi.
E) T lenfositlerinin kanser hücrelerini tanıması ve yok etmesi.
Kazanılmış bağışıklık, vücudun belirli bir patojene karşı özel olarak geliştirdiği savunma mekanizmalarını ifade eder. Bu bağışıklık türü, vücudun kendi antikorlarını veya bağışıklık hücrelerini üretip üretmemesine göre aktif ve pasif olmak üzere ikiye ayrılır.
- Aktif Kazanılmış Bağışıklık: Vücudun kendi bağışıklık sistemini kullanarak antikor veya bağışıklık hücreleri ürettiği durumdur. Bu, hastalığı geçirme (doğal aktif) veya aşı olma (yapay aktif) yoluyla gerçekleşebilir. Genellikle uzun süreli veya ömür boyu koruma sağlar.
- Pasif Kazanılmış Bağışıklık: Vücuda dışarıdan hazır antikorların verildiği durumdur. Vücut kendi antikorlarını üretmez. Bu, anneden bebeğe antikor geçişi (doğal pasif) veya serum yoluyla antikor verilmesi (yapay pasif) şeklinde olabilir. Geçici bir koruma sağlar, çünkü verilen antikorlar zamanla parçalanır.
Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında inceleyelim:
- A) Kızamık hastalığını geçirmiş bir kişinin ömür boyu bağışıklık kazanması: Bu durumda kişi hastalığı geçirerek kendi bağışıklık sistemini aktive etmiş ve antikorlar üretmiştir. Bu, doğal yolla kazanılmış aktif bağışıklıktır.
- B) Aşı yoluyla vücuda zayıflatılmış veya ölü mikroorganizmaların verilmesi: Aşı, bağışıklık sistemini uyararak vücudun kendi antikorlarını ve hafıza hücrelerini üretmesini sağlar. Bu, yapay yolla kazanılmış aktif bağışıklıktır.
- C) Anne sütüyle bebeğe antikor geçişi: Bebek, anneden hazır antikorları alır ve kendi bağışıklık sistemi bu antikorları üretmez. Bu, doğal yolla kazanılmış pasif bağışıklıktır. Bu antikorlar bebeği belirli bir süre hastalıklara karşı korur ancak kalıcı değildir.
- D) Grip virüsüne karşı vücudun kendi antikorlarını üretmesi: Vücut, grip virüsüyle karşılaştığında kendi bağışıklık sistemini kullanarak antikorlar üretir. Bu, aktif bağışıklıktır.
- E) T lenfositlerinin kanser hücrelerini tanıması ve yok etmesi: T lenfositleri, vücudun kendi bağışıklık sisteminin önemli hücreleridir ve hücresel bağışıklıkta rol oynarlar. Bu da aktif bağışıklık mekanizmasının bir parçasıdır.
Bu analizlere göre, anne sütüyle bebeğe antikor geçişi, vücuda dışarıdan hazır antikorların verildiği ve vücudun kendi antikorlarını üretmediği bir durum olduğu için pasif kazanılmış bağışıklığa örnektir.
Cevap C seçeneğidir.