Simbiyotik ilişkilerden kommensalizmde, türlerden biri fayda sağlarken, diğer tür bu ilişkiden ne fayda ne de zarar görür.
Aşağıdaki örneklerden hangisi kommensalizm ilişkisini en iyi açıklar?
A) Çiçekli bitkiler ve onları tozlaştıran arılar.
B) Köpek balıklarının etrafa saçtığı besin kırıntılarıyla beslenen pilot balıkları.
C) İnsan derisinde yaşayan ve zararsız olan bakteriler.
D) Bir ağacın gövdesinde yaşayan ve ağacın öz suyunu emen ökse otu.
E) Bir otobur hayvanın sindirim sisteminde selülozu parçalayan bakteriler.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugün simbiyotik ilişkilerden biri olan kommensalizmi ve bu ilişkiye en uygun örneği inceleyeceğiz. Öncelikle kommensalizm ne demek, onu hatırlayalım:
- Kommensalizm: İki farklı tür arasında kurulan bir ilişkidir. Bu ilişkide türlerden biri fayda sağlarken, diğer tür bu ilişkiden ne fayda ne de zarar görür. Yani, bir taraf kazanır, diğer taraf etkilenmez.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek hangi ilişkinin kommensalizm olduğunu bulalım:
- A) Çiçekli bitkiler ve onları tozlaştıran arılar: Bu bir mutualizm ilişkisidir. Arılar çiçeklerden nektar ve polen alarak beslenir (fayda sağlar), bitkiler ise polenlerinin taşınması sayesinde üreyebilir (fayda sağlar). Her iki taraf da bu ilişkiden fayda görür.
- B) Köpek balıklarının etrafa saçtığı besin kırıntılarıyla beslenen pilot balıkları: Bu bir kommensalizm ilişkisidir. Pilot balıkları, köpek balıklarının avlanmasından arta kalan besin kırıntılarıyla beslenerek fayda sağlar. Köpek balıkları ise pilot balıklarının varlığından veya besin kırıntılarını tüketmesinden ne fayda ne de zarar görür. Bu, kommensalizmin klasik bir örneğidir.
- C) İnsan derisinde yaşayan ve zararsız olan bakteriler: Bu da genellikle bir kommensalizm ilişkisi olarak kabul edilir. Bakteriler insan derisini yaşam alanı ve besin kaynağı olarak kullanır (fayda sağlar). İnsan ise bu bakterilerin varlığından genellikle ne fayda ne de zarar görür (zararsız oldukları belirtilmiştir). Ancak, bazı durumlarda bu bakteriler fırsatçı patojenlere dönüşebilir veya çok hafif etkileşimler gösterebilir. Yine de, verilen tanıma oldukça uyar.
- D) Bir ağacın gövdesinde yaşayan ve ağacın öz suyunu emen ökse otu: Bu bir parazitizm ilişkisidir. Ökse otu, ağacın öz suyunu emerek besin ve su alır (fayda sağlar). Ağaç ise bu durumdan besin ve su kaybettiği için zarar görür.
- E) Bir otobur hayvanın sindirim sisteminde selülozu parçalayan bakteriler: Bu bir mutualizm ilişkisidir. Bakteriler hayvanın sindirim sisteminde yaşama alanı ve besin bulur (fayda sağlar). Hayvan ise kendi başına sindiremediği selülozu bu bakteriler sayesinde parçalayarak besin elde eder (fayda sağlar). Her iki taraf da bu ilişkiden fayda görür.
Seçenekleri incelediğimizde, pilot balıkları ve köpek balıkları arasındaki ilişkinin, kommensalizmin tanımına en net ve klasik şekilde uyduğunu görüyoruz. Pilot balıkları, köpek balığının avlanma becerilerinden dolaylı olarak faydalanırken, köpek balığı bu durumdan hiçbir şekilde etkilenmez.
Cevap B seçeneğidir.
