11. sınıf biyoloji 2. dönem 2. yazılı 5. senaryo Test 1

İnsan embriyonik gelişiminin ilk aşamaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Döllenme genellikle fallopi tüplerinde gerçekleşir.

B) Zigot, mitoz bölünmeler geçirerek blastomer adı verilen hücreleri oluşturur.

C) Morula, hücreleri farklılaşmaya başlamış ve rahime yerleşmeye hazır bir yapıdır.

D) Blastosist, dış tabakası trofoblast, iç hücre kütlesi embriyoblasttan oluşan bir yapıdır.

E) İmplantasyon (yerleşme), blastosistin rahim duvarına tutunması olayıdır.

Merhaba sevgili öğrenciler! İnsan embriyonik gelişiminin ilk aşamaları, biyolojinin en büyüleyici konularından biridir. Bu soruda, bu aşamalarla ilgili verilen ifadelerden hangisinin yanlış olduğunu bulacağız. Her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim:

• A) Döllenme genellikle fallopi tüplerinde gerçekleşir.

  Bu ifade doğrudur. Yumurta hücresi yumurtalıktan atıldıktan sonra fallopi tüpüne (yumurta kanalı) geçer. Sperm hücreleri de fallopi tüpüne ulaşır ve döllenme genellikle fallopi tüpünün ampulla adı verilen geniş kısmında meydana gelir.

• B) Zigot, mitoz bölünmeler geçirerek blastomer adı verilen hücreleri oluşturur.

  Bu ifade de doğrudur. Döllenme sonucu oluşan tek hücreli zigot, hızlı ve ardışık mitoz bölünmeler geçirir. Bu bölünmeler, hücre sayısını artırırken hücrelerin boyutunu küçültür. Bu küçük hücrelere blastomer denir ve bu sürece "segmentasyon" veya "yarılma" adı verilir.

• C) Morula, hücreleri farklılaşmaya başlamış ve rahime yerleşmeye hazır bir yapıdır.

  Bu ifade yanlıştır. Morula, yaklaşık 12-32 blastomerden oluşan, duta benzeyen katı bir hücre topudur. Bu aşamada hücreler henüz belirgin bir farklılaşma (yani farklı görevler üstlenecek hücre tiplerine ayrılma) göstermemiştir. Farklılaşma, morula evresinden sonra oluşan blastosist evresinde başlar (iç hücre kütlesi ve trofoblast oluşumu). Ayrıca, morula rahime ulaşır ancak rahime yerleşmeye (implantasyon) hazır olan yapı morula değil, blastosisttir. Morula rahime yerleşmeden önce blastosiste dönüşmelidir.

• D) Blastosist, dış tabakası trofoblast, iç hücre kütlesi embriyoblasttan oluşan bir yapıdır.

  Bu ifade doğrudur. Morula rahime ulaştıktan sonra içinde sıvı birikmesiyle bir boşluk (blastosöl) oluşur ve blastosiste dönüşür. Blastosist, iki ana hücre grubuna farklılaşmıştır: dıştaki hücre tabakası trofoblast (daha sonra plasentanın bir kısmını oluşturur) ve içteki hücre kütlesi embriyoblast (fetüsü oluşturacak hücreler).

• E) İmplantasyon (yerleşme), blastosistin rahim duvarına tutunması olayıdır.

  Bu ifade de doğrudur. Blastosist, rahime ulaştıktan yaklaşık 6-7 gün sonra rahim duvarına (endometrium) tutunur ve içine gömülür. Bu olaya implantasyon veya yerleşme denir. İmplantasyon, gebeliğin başlaması için kritik bir adımdır.

Yukarıdaki açıklamalara göre, morula evresinde hücrelerin henüz belirgin bir farklılaşma göstermediği ve rahime yerleşmeye hazır yapının blastosist olduğu düşünüldüğünde, C seçeneğindeki ifade yanlıştır.

Cevap C seçeneğidir.