İnsanda embriyonik gelişim sürecinde oluşan tabakalar ve organogenez ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) Ektoderm $\rightarrow$ Sinir sistemi, deri epidermisi
B) Mezoderm $\rightarrow$ Kaslar, iskelet sistemi, dolaşım sistemi
C) Endoderm $\rightarrow$ Sindirim ve solunum sistemi iç yüzeyi, karaciğer, pankreas
D) Nöral tüp $\rightarrow$ Omurilik ve beyin
E) Amniyon sıvısı $\rightarrow$ Embriyonun beslenmesini sağlar.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Embriyonik gelişim, canlıların yaşam döngüsündeki en büyüleyici ve karmaşık süreçlerden biridir. Bu süreçte, tek bir hücreden (zigot) milyarlarca hücreden oluşan, farklılaşmış bir organizma meydana gelir. Sorumuz, bu gelişim sırasında oluşan temel tabakaların (ektoderm, mezoderm, endoderm) ve bazı özel yapıların (nöral tüp, amniyon sıvısı) görevlerini ve oluşturdukları yapıları doğru eşleştirmemizi istiyor. Hangi eşleştirmenin yanlış olduğunu bulmak için her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim:
- A) Ektoderm $\rightarrow$ Sinir sistemi, deri epidermisi
- Ektoderm, embriyonun en dış tabakasıdır. Bu tabakadan, merkezi ve çevresel sinir sistemi (beyin, omurilik, sinirler) ile derinin en dış katmanı olan epidermis gelişir. Ayrıca saç, tırnak, ter bezleri gibi yapılar da ektodermden köken alır. Bu ifade doğrudur.
- B) Mezoderm $\rightarrow$ Kaslar, iskelet sistemi, dolaşım sistemi
- Mezoderm, embriyonun orta tabakasıdır. Bu tabakadan, vücudumuzdaki tüm kaslar (iskelet kasları, düz kaslar, kalp kası), iskelet sistemi (kemikler, kıkırdaklar), dolaşım sistemi (kalp, kan damarları, kan), boşaltım sistemi (böbrekler), üreme sistemi ve bağ dokular gelişir. Bu ifade de doğrudur.
- C) Endoderm $\rightarrow$ Sindirim ve solunum sistemi iç yüzeyi, karaciğer, pankreas
- Endoderm, embriyonun en iç tabakasıdır. Bu tabakadan, sindirim ve solunum sistemlerinin iç yüzeyini döşeyen epitelyum dokular, karaciğer, pankreas, tiroid bezi, paratiroid bezleri ve timus gibi önemli organlar gelişir. Bu ifade de doğrudur.
- D) Nöral tüp $\rightarrow$ Omurilik ve beyin
- Nöral tüp, embriyonik gelişimde ektodermden farklılaşarak oluşan önemli bir yapıdır. Bu tüp, merkezi sinir sistemimizin temelini oluşturur ve ilerleyen süreçte omurilik ile beyni meydana getirir. Bu ifade de doğrudur.
- E) Amniyon sıvısı $\rightarrow$ Embriyonun beslenmesini sağlar.
- Amniyon sıvısı, embriyoyu çevreleyen amniyon kesesi içinde bulunan berrak bir sıvıdır. Bu sıvının temel görevleri; embriyoyu dışarıdan gelebilecek mekanik darbelere karşı korumak, embriyonun vücut sıcaklığını sabit tutmak, embriyonun serbestçe hareket etmesini sağlayarak kas ve iskelet gelişimine yardımcı olmak ve embriyonun keseye yapışmasını engellemektir. Embriyonun beslenmesi ise plasenta aracılığıyla anneden gelen besin maddeleri ve oksijen ile sağlanır. Amniyon sıvısının beslenme gibi bir görevi yoktur. Bu ifade yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, embriyonun beslenmesini sağlayan yapı amniyon sıvısı değil, plasentadır. Bu nedenle E seçeneğindeki eşleştirme yanlıştır.
Cevap E seçeneğidir.
