Plasenta, embriyonik gelişim sürecinde anne ile embriyo arasında madde alışverişini sağlayan önemli bir yapıdır.
Aşağıdakilerden hangisi plasentanın görevlerinden biri değildir?
A) Embriyoya besin ve oksijen sağlamak.
B) Embriyonun metabolik atıklarını anne kanına geçirmek.
C) Annenin kanındaki antikorları embriyoya aktararak bağışıklık sağlamak.
D) Embriyonun kanı ile annenin kanını doğrudan karıştırmak.
E) Progesteron ve östrojen gibi hormonlar üreterek gebeliğin devamını sağlamak.
Plasenta, gebelik süresince anne ve gelişmekte olan embriyo/fetüs arasında hayati bir köprü görevi gören, çok yönlü ve karmaşık bir organdır. Bu yapı, embriyonun sağlıklı gelişimi için gerekli olan pek çok işlevi yerine getirir.
- A) Embriyoya besin ve oksijen sağlamak: Bu, plasentanın temel görevlerinden biridir. Anne kanından gelen glikoz, amino asitler, yağ asitleri, vitaminler, mineraller ve oksijen, plasenta aracılığıyla embriyoya taşınır. Embriyo, bu maddeleri büyüme, gelişme ve enerji üretimi için kullanır.
- B) Embriyonun metabolik atıklarını anne kanına geçirmek: Embriyonun metabolik faaliyetleri sonucunda oluşan üre, kreatinin gibi azotlu atıklar ve karbondioksit gibi gazlar, plasenta yoluyla embriyo kanından anne kanına geçer. Bu atıklar daha sonra annenin böbrekleri ve akciğerleri tarafından vücuttan uzaklaştırılır. Plasenta, embriyo için bir nevi boşaltım organı görevi görür.
- C) Annenin kanındaki antikorları embriyoya aktararak bağışıklık sağlamak: Özellikle gebeliğin son dönemlerinde, annenin kanındaki bazı antikorlar (IgG tipi) plasenta bariyerini geçerek embriyoya ulaşır. Bu antikorlar, embriyoyu doğumdan sonraki ilk aylarda çeşitli enfeksiyonlara karşı pasif olarak korur ve ona geçici bir bağışıklık kazandırır.
- D) Embriyonun kanı ile annenin kanını doğrudan karıştırmak: Bu ifade, plasentanın görevlerinden biri *değildir*, aksine plasentanın en önemli özelliklerinden biri anne ve embriyo kanının *doğrudan karışmasını engellemektir*. Plasenta içinde, anne kanı ile embriyo kanı arasında "plasenta bariyeri" adı verilen özel bir yapı bulunur. Bu bariyer, maddelerin seçici olarak geçişine izin verirken, kan grupları arasındaki uyumsuzluklar veya bağışıklık sistemi tepkileri gibi potansiyel tehlikeleri önler. Kanların doğrudan karışması, hem anne hem de embriyo için ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
- E) Progesteron ve östrojen gibi hormonlar üreterek gebeliğin devamını sağlamak: Gebeliğin ilk aylarında korpus luteum tarafından üretilen progesteron ve östrojen hormonları, gebeliğin ilerleyen dönemlerinde plasenta tarafından üretilmeye başlar. Özellikle progesteron, rahim duvarının kalınlaşmasını sürdürerek, rahim kasılmalarını engelleyerek ve gebeliğin sağlıklı bir şekilde devam etmesini sağlayarak hayati bir rol oynar. Östrojen de rahim ve meme gelişiminde etkilidir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, plasentanın görevi anne ve embriyo kanını doğrudan karıştırmak değil, aksine bu kanları ayırarak kontrollü bir madde alışverişi sağlamaktır.
Cevap D seçeneğidir.
