Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, insan bağırsağında yaşayan bakterilerin (örneğin $E.\ coli$) K ve B vitaminleri üretmesi ve bu vitaminlerin insan tarafından kullanılması durumunun hangi simbiyotik ilişki türüne girdiğini bulmamız isteniyor. Simbiyotik ilişkiler, farklı türden iki canlının bir arada yaşaması durumunu ifade eder. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve doğru cevabı bulalım:
- A) Parazitizm: Bu ilişkide, bir organizma (parazit) diğer organizmaya (konak) zarar verirken kendisi fayda sağlar. Yani, parazit konaktan besin alır, konak ise zayıflar veya hastalanır. Örneğin, bağırsak kurtları insanlarda parazitizm yapar. Sorudaki durumda insan zarar görmüyor, aksine fayda sağlıyor. Bu nedenle parazitizm değildir.
- B) Amensalizm: Bu ilişkide, bir organizma diğerini olumsuz etkilerken kendisi bu durumdan etkilenmez (ne fayda ne zarar görür). Örneğin, bir ağacın gölgesinde kalan küçük bitkilerin büyümesinin engellenmesi, ağacın ise bundan etkilenmemesi. Sorudaki durumda her iki taraf da etkileniyor ve insan fayda görüyor. Bu nedenle amensalizm değildir.
- C) Kommensalizm: Bu ilişkide, bir organizma fayda sağlarken, diğer organizma bu durumdan ne fayda ne de zarar görür. Örneğin, köpek balıklarının etrafında yüzen küçük balıkların (remora) köpek balığının artıklarıyla beslenmesi. Köpek balığı bu durumdan etkilenmez. Sorudaki durumda insan fayda görüyor, ancak bakteri de fayda görüyor (insan bağırsağında yaşama alanı ve besin buluyor). Bu nedenle kommensalizm değildir.
- D) Mutualizm: Bu ilişkide, her iki organizma da bu birliktelikten karşılıklı olarak fayda sağlar. Her iki taraf için de bu ilişki zorunlu veya isteğe bağlı olabilir. Sorudaki durumda, bakteriler insan bağırsağında yaşama alanı ve besin bulurken, insan da bu bakteriler sayesinde K ve B vitaminleri elde eder. Yani hem bakteri hem de insan bu ilişkiden fayda görmektedir. Bu durum, mutualizmin mükemmel bir örneğidir.
- E) Predasyon (Avcılık): Bu ilişkide, bir organizma (avcı) diğer bir organizmayı (av) yakalar, öldürür ve besin olarak kullanır. Örneğin, bir aslanın bir zebrayı avlaması. Sorudaki durumun avcılıkla hiçbir ilgisi yoktur.
Yukarıdaki açıklamalara göre, insan ve bağırsak bakterileri arasındaki bu ilişki, her iki tarafın da karşılıklı fayda sağladığı bir mutualizm örneğidir.
Cevap D seçeneğidir.
