Bugünkü sorumuz, canlılar arasındaki harika ilişkilerden biri olan simbiyotik ilişkiler üzerine. Likenler, doğada sıkça karşılaştığımız ve aslında iki farklı canlının bir araya gelerek oluşturduğu özel bir yapıdır. Şimdi bu ilişkiyi adım adım inceleyelim:
- Öncelikle, simbiyotik ilişki, farklı türden iki canlının uzun süreli ve yakın bir yaşam birlikteliği kurması anlamına gelir. Bu ilişkiler farklı şekillerde olabilir.
- Likenler, bir alg (veya siyanobakteri) ile bir mantarın bir araya gelmesiyle oluşur. Bu iki farklı organizma, tek bir yapı gibi görünür ve birlikte yaşarlar.
- Bu birliktelikte, alg (veya siyanobakteri), fotosentez yaparak güneş ışığını enerjiye dönüştürür ve mantar için besin (şekerler) üretir. Alg, kendi başına yaşayabilir ancak mantarla birlikte daha zorlu koşullara dayanabilir.
- Mantar ise, alg için bir yapı, koruma ve nemli bir ortam sağlar. Ayrıca, bulunduğu yüzeyden su ve mineralleri emerek algin kullanımına sunar. Mantar, tek başına bu kadar verimli bir şekilde besin üretemez.
- Şimdi seçeneklerimize tek tek bakalım:
- A) Kommensalizm: Bir tür fayda görürken, diğer tür bu ilişkiden ne fayda ne de zarar görür. Likenlerde her iki taraf da fayda gördüğü için bu seçenek doğru değildir.
- B) Parazitizm: Bir tür fayda görürken, diğer tür zarar görür. Likenlerde her iki taraf da fayda gördüğü için bu seçenek de doğru değildir.
- C) Mutualizm: Her iki tür de bu ilişkiden karşılıklı olarak fayda görür. Likenlerde alg besin üretirken, mantar koruma ve su sağlar. Her ikisi de bu birliktelik sayesinde tek başlarına yaşayamayacakları veya zorlanacakları ortamlarda hayatta kalabilirler. Bu tanım likenler için mükemmel bir örnektir.
- D) Amensalizm: Bir tür zarar görürken, diğer tür bu ilişkiden ne fayda ne de zarar görür. Likenlerde her iki taraf da fayda gördüğü için bu seçenek de doğru değildir.
- E) Predasyon (Avcılık): Bir canlının başka bir canlıyı avlayarak beslenmesidir. Likenlerde böyle bir durum söz konusu değildir.
- Gördüğümüz gibi, likenlerde alg ve mantar birbirlerine bağımlıdır ve her ikisi de bu birliktelikten önemli faydalar sağlar. Bu durum, mutualizmin en güzel örneklerinden biridir.
Cevap C seçeneğidir.
