Bitkilerde büyüme ve gelişmeyi düzenleyen hormonlar ve bu hormonların etkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Oksin: Hücre uzamasını uyarır, apikal dominansiye neden olur ve fototropizma ile gravitropizmada etkilidir.
B) Giberellin: Gövde uzamasını teşvik eder, tohum çimlenmesini başlatır ve meyve büyümesini uyarır.
C) Sitokinin: Hücre bölünmesini uyarır, yaşlanmayı geciktirir ve yanal tomurcuk gelişimini teşvik eder.
D) Absisik asit: Tohum çimlenmesini engeller, stoma kapanmasını sağlar ve kuraklık stresine tepki olarak görev yapar.
E) Etilen: Hücre uzamasını teşvik eder, apikal dominansiyi artırır ve meyvelerin olgunlaşmasını hızlandırır.
Bitkilerde büyüme ve gelişme, çeşitli hormonlar tarafından hassas bir şekilde düzenlenir. Bu hormonlar, bitkinin çevresel koşullara uyum sağlamasına ve yaşam döngüsünü tamamlamasına yardımcı olan karmaşık bir etkileşim içindedir. Şimdi, verilen seçenekleri tek tek inceleyerek hangi ifadenin yanlış olduğunu bulalım:
- A) Oksin: Bu ifade doğrudur. Oksin, hücre uzamasını teşvik eden temel hormondur ve özellikle gövde uçlarında (apikal meristem) yüksek konsantrasyonlarda bulunarak apikal dominansiye (tepe tomurcuğunun yan tomurcukların gelişimini engellemesi) neden olur. Ayrıca, ışığa (fototropizma) ve yerçekimine (gravitropizma) karşı bitkinin yönelmesinde kritik rol oynar.
- B) Giberellin: Bu ifade de doğrudur. Giberellinler, özellikle gövde uzamasını (boyca büyümeyi) teşvik ederler. Tohumların çimlenmesini başlatmada önemli bir role sahiptirler ve birçok bitkide meyve büyümesini uyarabilirler.
- C) Sitokinin: Bu ifade doğrudur. Sitokininler, hücre bölünmesini (mitoz) uyararak bitki büyümesinde etkilidir. Bitki organlarının yaşlanmasını (senesens) geciktirirler ve apikal dominansiyi azaltarak yanal tomurcukların ve sürgünlerin gelişimini teşvik ederler.
- D) Absisik asit (ABA): Bu ifade doğrudur. Absisik asit, bitkilerde stres hormonu olarak bilinir. Tohumların dormansisini (uyku hali) sürdürmesini sağlayarak çimlenmeyi engeller. Kuraklık gibi stres koşullarında stomaların kapanmasını tetikleyerek su kaybını azaltır ve bitkinin kuraklık stresine tepki vermesini sağlar.
- E) Etilen: Bu ifade yanlıştır. Etilen, bir gaz hormondur ve meyvelerin olgunlaşmasını hızlandırması doğrudur. Ancak, hücre uzamasını teşvik etmek yerine, genellikle hücre uzamasını *engeller* veya *yavaşlatır*, özellikle köklerde ve gövdelerde enine büyümeyi teşvik ederken boyuna uzamayı kısıtlar (örneğin, üçlü tepki). Ayrıca, apikal dominansiyi *artırmak* yerine, genellikle apikal dominansiyi *azaltmada* veya yanal tomurcuk gelişimini etkilemede rol oynar, oksin ile karmaşık etkileşimler içindedir. Bu nedenle, hücre uzamasını teşvik etmesi ve apikal dominansiyi artırması ifadeleri yanlıştır.
Cevap E seçeneğidir.
