12. sınıf biyoloji 2. dönem 2. yazılı 2. senaryo meb Test 3

Bir öğrenci, bitki büyümesini incelemek amacıyla üç farklı saksı bitkisi hazırlamıştır.

• 1. saksıdaki bitkinin tepe tomurcuğunu kesmiştir.
• 2. saksıdaki bitkinin tepe tomurcuğunu kesmiş ve kesilen yüzeye oksin hormonu içeren bir macun sürmüştür.
• 3. saksıdaki bitkiye ise herhangi bir uygulama yapmamıştır.

Belirli bir süre sonra yapılan gözlemlerde, bitkilerin yanal tomurcuk gelişimleri açısından nasıl bir sıralama göstermesi beklenir (en az gelişenden en çok gelişene doğru)?

A) $2 < 3 < 1$

B) $1 < 2 < 3$

C) $3 < 1 < 2$

D) $2 < 1 < 3$

E) $1 < 3 < 2$

Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soru, bitkilerdeki büyüme ve gelişmeyi düzenleyen önemli bir mekanizma olan "apikal dominansi" ve "oksin" hormonunun rolünü anlamamızı istiyor. Hadi adım adım inceleyelim:

• Apikal Dominansi Nedir? Bitkilerde, ana gövdenin ucundaki tepe tomurcuğu (apikal meristem), yanal tomurcukların (koltuk altı tomurcukları) büyümesini engelleyerek bitkinin boyuna uzamasını teşvik eder. Bu olaya apikal dominansi denir. Bu durumun temel nedeni, tepe tomurcuğundan üretilen "oksin" adı verilen bir bitki hormonudur. Oksin, yüksek konsantrasyonlarda yanal tomurcuk gelişimini baskılar.
• 1. Saksıdaki Bitki: Tepe tomurcuğu kesilmiş.
  • Tepe tomurcuğu kesildiğinde, oksin üretiminin ana kaynağı ortadan kalkar.
  • Bu durum, yanal tomurcuklar üzerindeki baskıyı kaldırır.
  • Sonuç olarak, yanal tomurcuklar serbest kalır ve hızla gelişmeye başlar. Bu saksıdaki bitkinin yanal tomurcuk gelişimi en fazla olacaktır.
• 2. Saksıdaki Bitki: Tepe tomurcuğu kesilmiş ve kesilen yüzeye oksin hormonu içeren bir macun sürülmüş.
  • Tepe tomurcuğu kesilerek doğal oksin kaynağı kaldırılmıştır.
  • Ancak, kesilen yüzeye dışarıdan oksin hormonu içeren macun sürülmüştür. Bu, tepe tomurcuğunun varlığını taklit eder ve bitkiye yüksek konsantrasyonda oksin sağlamaya devam eder.
  • Yüksek oksin konsantrasyonu, yanal tomurcukların gelişimini güçlü bir şekilde baskılamaya devam edecektir.
  • Bu saksıdaki bitkinin yanal tomurcuk gelişimi, oksin baskısı nedeniyle en az olacaktır.
• 3. Saksıdaki Bitki: Herhangi bir uygulama yapılmamış.
  • Bu bitki kontrol grubudur. Tepe tomurcuğu sağlamdır ve doğal olarak oksin üretir.
  • Üretilen oksin, apikal dominansi etkisiyle yanal tomurcukların gelişimini baskılar.
  • Yanal tomurcuk gelişimi, tepe tomurcuğu kesilen 1. saksıdaki bitkiye göre daha az, ancak dışarıdan oksin uygulanan 2. saksıdaki bitkiye göre daha fazla olacaktır. Çünkü 2. saksıdaki oksin miktarı, doğal durumdan daha yüksek bir baskı oluşturabilir.
• Sıralama:
  • En az yanal tomurcuk gelişimi: 2. saksı (dışarıdan uygulanan oksin nedeniyle en güçlü baskı)
  • Orta düzeyde yanal tomurcuk gelişimi: 3. saksı (doğal apikal dominansi baskısı)
  • En çok yanal tomurcuk gelişimi: 1. saksı (apikal dominansinin kalkmasıyla serbest kalan tomurcuklar)
• Bu durumda, yanal tomurcuk gelişimleri açısından en az gelişenden en çok gelişene doğru sıralama $2 < 3 < 1$ şeklinde olacaktır.

Cevap A seçeneğidir.