Merhaba sevgili öğrenciler!
Bitkilerde organik besinlerin, özellikle sakkarozun, kaynak (üretildiği yer) hücrelerden havuz (kullanıldığı veya depolandığı yer) hücrelerine taşınması, "basınç akış hipotezi" veya "Münch hipotezi" adı verilen bir mekanizma ile gerçekleşir. Bu mekanizma, suyun ozmotik hareketinden kaynaklanan basınç farklarına dayanır. Şimdi bu olaylar zincirini adım adım inceleyelim:
- II. Sakkarozun kalburlu borulara aktif olarak yüklenmesi: Bu, sürecin başlangıcıdır. Fotosentez sonucu yapraklarda üretilen sakkaroz (organik besin), aktif taşıma ile kaynak hücrelerden kalburlu borulara (floemin taşıma elemanları) yüklenir. Bu yükleme, kalburlu borulardaki sakkaroz derişimini artırır.
- I. Ksilemden floeme su geçişi: Kalburlu borulardaki sakkaroz derişiminin artması, su potansiyelini düşürür. Bu durum, bitkinin su taşıma sistemi olan ksilemden, ozmoz yoluyla suyun kalburlu borulara geçmesine neden olur. Suyun girişi, kalburlu borularda yüksek bir turgor basıncı oluşturur.
- III. Floem özsuyunun yüksek basınçtan düşük basınca doğru akışı: Kaynak bölgesinde oluşan yüksek turgor basıncı ile havuz bölgesindeki daha düşük basınç arasındaki fark, floem özsuyunun (su ve çözünmüş sakkaroz) kalburlu borular içinde kütlesel olarak akışını sağlar. Bu akış, besinlerin bitki içinde taşınmasını sağlar.
- IV. Sakkarozun havuz hücrelerine aktif olarak boşaltılması: Havuz hücrelerinde (örneğin kökler, meyveler, büyüyen tomurcuklar), sakkaroz aktif taşıma ile kalburlu borulardan boşaltılır. Bu boşaltma, havuz hücrelerinin besin ihtiyacını karşılar ve kalburlu borulardaki sakkaroz derişimini düşürür.
- V. Floemden ksileme suyun geri geçişi: Kalburlu borulardan sakkarozun boşaltılması, buradaki su potansiyelini artırır. Sonuç olarak, su ozmoz yoluyla kalburlu borulardan tekrar ksileme geri döner. Bu suyun geri dönüşü, havuz bölgesindeki turgor basıncını düşürür ve basınç farkının korunmasına yardımcı olur.
Bu sıralama, organik besinlerin bitkideki hareketini en doğru şekilde açıklar.
Cevap B seçeneğidir.
